Zamek w Chojnowie

Zwiedzony: 24 lipca 2003

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 527 z dn. 23.02.59

Rate limit exceeded, please try again in few seconds.
Zamek w Chojnowie
lipiec 2003

Położenie:

Zamek w Chojnowie – 

(niem. Haynau), 

w centrum miasta, 

w powiecie 

legnickim, 

w województwie dolnośląskim, 

w Polsce.

Opis:

Zamek Piastowski w Chojnowie zbudowany w drugiej połowie XIII w., całkowicie przebudowany po spaleniu przez husytów w latach 1546–1548, przez nadwornego architekta Piastów legnicko–brzeskich Franciszka Parra (Pario). Z tego czasu pochodzi portal położony nad drzwiami wejściowymi z popiersiami Fryderyka III i jego żony Katarzyny Meklemburskiej. W XVIII w. po wielkich pożarach w Chojnowie, zamek został w połowie rozebrany, nie spaliło się jedynie skrzydło północno–zachodnie. Obecnie mieści się w budynku Muzeum regionalne.

Historia

Zamek odgrywał bardzo ważną rolę jako punkt kontrolny przy chojnowskim odcinku szlaku Wysokiej Drogi, a że nie był istotny w dziejach Śląska, więc historia niewiele zostawiła nam danych o jego przeszłości. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi dopiero z 1291 roku, w której wymieniony jest kasztelan Bronisław, co potwierdza istnienie tutaj urzędnika księcia, być może rezydującego jeszcze w grodzie o zabudowie drewnianej.

Nie daje to jednak żadnych podstaw do przypuszczeń na temat jego struktury i wyglądu, a raczej osnuwa obiekt legendą. Dalsze dzieje obiektu są już bardziej znane. W 1418 roku niszczą Chojnów, wraz z zamkiem husyci, a w 1428 roku dalszy cios zadaje pożar. Ten i następne pożary zatarły piękno budowli. Nastąpiły różnorodne przeróbki i przebudowy. Był to już jednak zamek gotycki z okrągłą wieżą o średnicy 12 metrów, w południowo-wschodnim narożniku budowli. Ona też najwięcej kłopotu nastręczała gospodarzom, bowiem nie omijały jej burze i pożary. Stąd zawaliła się częściowo po pożarze w 1510 roku. Wspomina o niej dokument z 1588 roku.

Zmiany i przebudowy zamku doprowadziły do zatarcia układu wcześniejszego, o którym niewiele wiadomo, bowiem pozostałości jego wtopiły się całkowicie w korpusy narastających nowych założeń tak, że historycy sztuki z trudnością trafiają dziś na dawniejsze ślady architektoniczne. Przebudową, a przede wszystkim odnowieniem i uświetnieniem swej rezydencji, zajął się w latach 1546–1547 książę Fryderyk III. Tenże nie chciał, a może nie potrafił, dostrzec wspaniałych walorów architektonicznych gotyckiej budowli, stąd ta przebudowa ostatecznie utrwaliła renesansową bryłę o trzech członach, ustanowionych wzajemnie do siebie w kształcie półksiężyca.

Do naszych czasów dochowały się jedynie człony – środkowy i północno-zachodni. Brakuje więc skrzydła południowo–wschodniego, rozebranego w 1768 roku po pożarze miasta w 1762 roku.

Muzeum

Muzeum założono w 1908 roku, reaktywowane w roku 1959, już od 1933 r. W latach od 1990 do 1994 zostały odkryte relikty pochodzące z XIII w.: fundamenty kwadratowej wieży oraz części wieży zamkowej. Relikty zostały odrestaurowane i udostępnione zwiedzającym.

Zbiory

Zbiory są zgrupowane w 4 działach:

  • archeologii,
  • etnografii,
  • historii
  • sztuki

 

Wszystkich eksponatów łącznie jest ponad 1400. Najwięcej eksponatów znajduje się w dziale etnografii do których należą: meble oraz drewniane przedmioty z terenu Śląska oraz Łużyc, warsztat szewski i pełne wyposażenie kuźni. Muzeum posiada też specjalną salę malarską gdzie co miesiąc znajdują się nowe obrazy, lapidarium w podziemiach zamku, ogród zamkowy z wieloma figurkami lub posągami (znajduje się też rozebrana fontanna z Placu Dworcowego).

Napis na zamku

Nad wejściem do muzeum znajduje się napis:

DIVO RENGNANTE PER DINANDO DIVIHA FAVEITE GRA TIA ROMANORVM VAGARIE AC BOM KIMIK ETC RECE ARCHID VCE AVSTRIE NEC MON SVPREMO DVGE SILESIE ECT PRINCIPE NO STRO GLORISISSIMO ISTA ARCIS PARS AB ILLVST RI PRINCIPE DOMINO FRIDERICO IVHIORE DVCE SILE OIE LEGNICESI BREGENSI ETC EDIFACARI INCEPT A EST AN NO DOMINI MILLESIMO GVINGVETISSIMO QVADEAGESIMMO SE A TO ET VICISSIM ANNO DOMINI MILLESIMO QWINGENTE SINO QVADRAGESIMO SEPTIMO

 


 

Za panowania szlachetnego Ferdynanda, z łaski bożej króla Rzymian, Węgrów i Czechów etc., arcyksięcia austriackiego i najwyższego księcia Śląska, naszego najsławniejszego władcy, została ta część zamku przez Jaśnie Oświeconego Księcia Pana Fryderyka Młodszego, księcia śląskiego na Legnicy, Brzegu etc., przebudowana w Roku Pańskim 1546 oraz powtórnie w Roku Pańskim 1547.

na podstawie

Wikipedii

Opis powstał na podstawie:

Zamek Piastowski w Chojnowie
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie dolnośląskim:

Zamek w Karpnikach

Zamek został zbudowany w XIV wieku prawdopodobnie przez Henryka Czirna, właściciela Płoniny i Sokolca. W kolejny wiekach zamek był kilkakrotnie przebudowywany, a jego obecny wygląd pochodzi z 1846 roku i jest zasługą architekta niemieckiego Friedricha Augusta Stülera z wykorzystaniem projektów jego nauczyciela, Karla Friedricha Schinkla z czasów jego pobytu w Karpnikach w 1832 r.. W 1978 zamek przystosowano do użycia jako ośrodek wypoczynkowy, a później sanatorium dla dzieci. Obecnie budowla jest nieużytkowana i ponownie jest własnością prywatną.

Zamek w Bolkowie

Zamek w Bolkowie (niem. Bolkoburg) położony jest na wysokiej górze (Zamkowe Wzgórze – niem. Burgberg, 396 m n.p.m.,), której zbocze urywa się od strony Nysy Szalonej ostrym urwiskiem (różnica wysokości wynosi 90 m), a łagodny wschodni stok zajmuje miasto. Zamek ten jest zamkiem wyżynnym. Budowla zajmuje 7600 m2.

Zamek Grodziec

W miejscu gdzie przed wiekami miało swój gród plemię Bobrzan, na wysokiej zalesionej górze wznosi się zamek książęcy. Od X wieku istniała tu kasztelania Gradice. Pierwszą warownie wybudował Władysław II Wygnaniec w 1149 roku. Wspomina o tym Bulla papieża Hadriana II. W roku 1320 zamek sprzedano rycerskiemu rodowi Bożywojów, a w 1473 roku Grodziec kupił legnicki książę Fryderyk I.

Zamek w Żmigrodzie

Zamek w Żmigrodzie wspominano po raz pierwszy w 1296 r. Przypuszcza się, że była to jeszcze budowla drewniana. Następna informacja o castrum należącym do książąt oleśnickich pochodzi z 1375 r. Była to budowla na planie nieregularnym ze stojącą od północy wieżą i bramą wjazdową od południa, stojąca wśród rozlewisk rzeki Baryczy i otoczona fosą.

Zamek w Urazie

W XIII w. wzmiankowano o grodzie kasztelańskim strzegącym przeprawy przez Odrę i usytuowanym w jej zakolu. Pierwotnie należał do książąt wrocławskich, jednak na mocy testamentu Henryka Probusa z 1290 r. przeszedł w posiadanie Henryka III głogowskiego, a w 1312 w ręce jego synów Konrada I oleśnickiego i Bolesława oleśnickiego. Kilka lat później trafił ponownie w posiadanie książąt wrocławskich, którzy około 1319 roku przekazali go trzem braciom Radak. Andrzej Radak, jeden z braci, rozbudował zamek.

Pałac w Żmigrodzie

Od połowy XVII w. aż do końca II wojny światowej właścicielami pałacu była rodzina von Hattzfeld. Melchior von Hattzfeld, feldmarszałek austriacki, dokonał przebudowy zamku na okazały barokowy pałac w II poł. XVII wieku lub na początku XVIII w. Średniowieczne budynki z wyjątkiem wieży zostały zburzone. Pałac w Żmigrodzie zmodernizowano w XVIII w. Architektem nowego, klasycystycznego skrzydła, był Carl Gotthard Langhans.

Sanktuarium w Grodowcu

Pielgrzymki do słynącego z cudów obrazu Matki Boskiej z Dzieciątkiem przybywały już w czasach średniowiecznych. W 1591 roku od uderzenia pioruna spłonął drewniany kościół, z którego ocalał tylko cudowny obraz. Wzmogło to pielgrzymki do sanktuarium. W 1602 roku przeniesiono obraz do nowo wybudowanego kościoła, z którego zginął w czasie Wojny Trzydziestoletniej w latach 1618-1648. Kościół w tym czasie służył jako stajnia dla koni. Cudowny obraz zastąpiła cudowna figurka, którą możemy oglądać obecnie nad tabernakulum w ołtarzu głównym. Rzeźba jest z ok. 1590 r. i ma cechy gotyckie.

Zamek w Górze

Historia niewiele mówi o średniowiecznym zamku w Górze. Nie jest znany ani jej założyciel, ani późniejsi właściciele. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 1155 r. z bulli papieża Hadriana IV. Lokacji miasta dokonał książę Henryk III Głogowski około 1288 r. Od 1319 r. Góra należała do Piastów Śląskich z linii ścinawskiej. Od końca XIV w. stała się własnością Piastów cieszyńskich, którym to właśnie przypisuje się budowę murowanej siedziby. Zamek włączony był w obwód obwarowań miejskich, zbudowany był na planie czworoboku z kolistymi basztami umieszczonymi w narożnikach. W 1491 r. właścicielem Góry był Jan Olbracht, późniejszy król Polski. W XIX w. zbrojownię przebudowano na więzienie i pod tą nazwą jest znana do dziś dnia.

Dwór w Warcie Bolesławieckiej

Dwór pierwotny z epoki renesansu powstał w 1540 r. Powiększany z przerwami do 1612 r. (data na sygnaturce), restaurowany w XVIII i XIX w., stanowi budowlę dwukondygnacjową, założoną na rzucie podkowy o nieregularnych fasadach z ozdobnymi szczytami i dekoracją sgraffitową, z ryzalitami i wykuszami na narożnikach. Ostatnia restauracja z 1899 r. zniszczyła niestety szereg autentycznych detali. Całość otoczona jest fosą z wodą, przez którą prowadzi kamienny most z XVIII w.

Zamek w Płakowicach

W środku wsi znajduje się renesansowa rezydencja z drugiej połowy XVI wieku. Wybudował ją Ramfold von Talkenberg. Był bodaj największym szesnastowiecznym założeniem obronnym na Śląsku. Przebudowywany dwukrotnie - w XVIII i XIX wieku, a w 1967 roku został odrestaurowany. Składa się z trzech dwukondygnacyjnych skrzydeł z wewnętrznym dziedzińcem ozdobionym pięknymi krużgankami, których arkady wsparte są na jońskich kolumnach. W narożach znajdują się schody.

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: