Pałac w Pomorsku

Zwiedzony: 6 stycznia 2021

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 3193 z 21.10.1982

,
0°C
palac-w-pomorsku
styczeń 2021

Położenie:

Pałac w Pomorsku – 

(niem. Pommerzig am Oder), 

w południowej części wsi, przy drodze do promu, 

w powiecie 

zielonogórskim, 

w województwie lubuskim, 

w Polsce.

Opis:

Zespół pałacowy w Pomorsku (niem. Pommerzig) założony został w pobliżu kościoła w południowej części wsi. Przed głównym budynkiem rozplanowano dziedziniec. Pozo­stałe budynki, dawniej stanowiące kompozycyjne zamknięcie całości kompleksu od strony zachodniej, oddzielone są obecnie od pałacu współczesnym ogrodzeniem. W samym pała­cu znajduje się dzisiaj szkoła i biblioteka publiczna.

Najprawdopodobniej pierwsza siedziba dworska w Pomorsku powstała w czasach, gdy tu­tejszym majątkiem władała rodzina von Schmettow, po 1726 roku. Za takim datowaniem przemawia zachowana ikonografia – na jednej z pocztówek wyraźnie widać jeszcze późno­barokowy portal skrzydła południowego, jak też relikty starszych murów tkwiące w obec­nym obiekcie. Dzisiejszy wygląd pałac uzyskał w 1870 roku. Kolejna przebudowa, na prze­łomie XIX/XX wieku nie wpłynęła w istotny sposób na architekturę budowli.

Pałac w Pomorsku założony został na planie prostokąta, do którego krótszych boków do­budowano występujące przed lico korpusu głównego aneksy. Plan wzbogacają reprezenta­cyjne schody od frontu oraz ulokowana od strony parku drewniana weranda. Rozwinięcie planu uwidacznia się także w zróżnicowaniu bryły pałacu. Korpus główny jest dwukon­dygnacyjny z wysokim poddaszem, skrzydło południowe w części zachodniej – dwupię­trowe, we wschodniej – parterowe z tarasem, dodatkowo wzbogacone cylindryczną wieżą trzykondygnacyjną. Natomiast skrzydło północne ukształtowano jako parterowe z dachem płaskim w formie tarasu. Fasada budynku (elewacja zachodnia) także zakomponowana zo­stała skontrastowanymi elementami w układzie horyzontalnym i wertykalnym. Poziome­mu rytmowi uszeregowanych okien, linii cokołu oraz gzymsu kordonowego i wieńczące­go, towarzyszą akcenty pionowe wyrażające się w osiach otworów okiennych i zaakcento­waniu partii centralnej szczytem wchodzącym w przestrzeń połaci dachowej. Szczyt ten, o falującym obrysie, odwołuje się do rozwiązań barokowych. Natomiast wieżyczka skrzy­dła południowego jest wyraźnie ascetyczna w swoim wyrazie i nosi znamiona średnio­wiecznych wież obronnych. Taka wielowątkowość architektury oraz zróżnicowanie deta­lu stawia pałac w Pomorsku wyraźnie w nurcie historyzującej lub raczej eklektycznej archi­tektury XIX-wiecznej.

Po wojnie, w latach sześćdziesiątych gruntownie odremontowano częściowo zniszczony pałac i adaptowano na szkołę. Wówczas też zrezygnowano z odbudowy całości południo­wego skrzydła, a tym samym z odnowienia barokowego portalu, który usunięto. Zeszpeco­no też balustrady reprezentacyjnych schodów zewnętrznych obmurowując kamienne tral­ki. W 2001 roku ponownie przeprowadzono duży remont – głównie pierwszego piętra. Uporządkowano także teren wokół szkoły.

W latach ok. 1935-1944 mieścił się tu obóz RAD 29/43. Do 2019 r. w budynku funkcjonowało publiczne gimnazjum.

na podstawie

LWKZ

Opis powstał na podstawie:

Pomorsko - Pałac
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie lubuskim:

Pałac w Zimnej Brzeźnicy

Pałac w Zimnej Brzeźnicy został wybudowany zapewne po pożarze poprzedniej rezydencji w końcu XIX. Na tyłach pałacu istnieje park krajobrazowy z tego samego okresu.

Zamek w Szprotawie

Zamek książęcy w Szprotawie został wzniesiony prawdopodobnie w II połowie XIII wieku. Początkowo jako konstrukcja o ubogiej architekturze. Na przełomie wieku XIII i XIV warownia nabrała gotyckiego wyglądu, a jej materiałem budulcowym stał się kamień i cegła.

Dzwonnica w Czasławiu

W XIX wieku w miejscowościach, których mieszkańców, zarówno katolików i protestantów, nie stać było na budowę świątyń wznoszono dzwonnice. Dzwony towarzyszyły mieszkańcom tych wsi przy różnych okazjach. Prócz funkcji sakralnych (z okazji świąt, wesel, pogrzebów), dzwoniły podczas uroczystości państwowych, służyły także straży pożarnej. W kilku miejscowościach dzwonnice powstawały ze wspólnej inicjatywy katolików i protestantów i zawieszano na nich dwa dzwony. Z kilku wzniesionych w tym czasie dzwonnic zachowały się budowle drewniane w Kiełczu i Stanach oraz murowane w Czasławiu i Bobrownikach (wzniesiona w 1876 r.).

Wieża rycerska w Witkowie

Wieża rycerska w Witkowie zbudowana w XV wieku w stylu gotyckim. Przebudowana w stylu renesansowym i otoczona fortyfikacjami około 1557 roku. Powiększona w XVIII wieku. W zespole zamku zachowała się wieża mieszkalna, fragmenty gotyckiej polichromii, renesansowy wystrój architektoniczny oraz fragmenty umocnień bastionowych.

Kościół w Gorzupi Dolnej

Najstarsza wzmianka o wsi Gorzupia pochodzi z 1246 r. Kolejna, z 1353 r. , związana jest z ówczesnym księdzem, którego określono jako „Nicolaus plebanus de Gorup”. Kościół w Gorzupi wzniesiono wcześniej, w 2 poł. XIII w. Pierwotnie tworzył go jednonawowy korpus z przylegającym od wsch. prezbiterium. Prawdopodobnie w XVI w. po stronie zach. dostawiono wieżę, a przy pn. ścianie prezbiterium wzniesiono zakrystię. W tym samym czasie przekształcono część otworów okiennych, zmieniono kształt łuku tęczowego, nawę oraz prezbiterium przykryto sklepieniem krzyżowym.

Zamek w Miodnicy

Udokumentowana źródłowo w 1467 roku siedziba rycerska w Miodnicy, powstała nie­wątpliwie wcześniej. Z zachowanych reliktów można sądzić, że było to założenie obron­ne na planie nieregularnego wieloboku, otoczone murem i fosą, z piętrowym budynkiem mieszkalnym przy zachodnim boku. Mógł to być obiekt typu wieży mieszkalnej, najpew­niej częściowo drewniany. W 1. poł. XVI wieku, na miejscu zamku, wykorzystując część jego murów, Hans von Unruh, wzniósł dwór obronny, zachowany do dziś w przebudowa­nym kształcie. W XIX wieku przedłużone zostało skrzydło południowe, którego zewnętrz­nej stronie nadano walor fasady.

Kościół w Zakęciu

Czas powstania pierwszej świątyni jest nieznany. Według niepotwierdzonych źródeł wzmiankowany był już w 1516 r. W 1844 r. miejscowy kościół katolicki był filią parafii w Otyniu. W 1911 r. wniesiono nowy kościół w stylu neogotyckim. Murowaną z cegły jednonawową świątynię założono na planie prostokąta, od południa dostawiając niewielką zakrystię, od północy natomiast - wieżę, na której zawieszono dzwon. W końcu ubiegłego stulecia kościółek remontowano. Obecnie świątynia jest filią parafii w Otyniu.

Pałac w Jeleninie

Przypuszczalnie inicjatorką budowy pałacu w Jeleninie była Charlotta von Franckenberg władająca majątkiem w latach 1791-1805. Wówczas to powstała główna bryła rezydencji, założona na planie prostokąta. W latach 1869-1871, kiedy właścicielem został Johann Louis Bonte, dobudowano do elewacji południowej palmiarnię, zmieniono wystrój elewacji oraz wnętrz.

Most w Stanach

Most na rzece Odrze w pobliżu miejscowości Stany powstał w 1907 roku w czasie budowy linii kolejowej Nowa Sól - Wolsztyn. Umiejscowiono go w pobliżu starej przeprawy promowej. Prace przeprowadziła znana firma Beuchelt z Zielonej Góry. Stal do budowy mostu sprowadzono z Rudy Śląskiej. Przęsła mostu zaprojektowano w formie kratownicy równoległej co w tym czasie było już konstrukcją przestarzałą. Ze względów ekonomicznych stosowano już z powodzeniem kratownice paraboliczne. Na obu końcach mostu umieszczono na filarach po dwa zespoły ceglanych strażnic - blokhauzów w formie neogotyckich wież.

Bazylika mniejsza w Rokitnie

Pierwszy drewniany kościółek powstał w 1333 r., założony przez biskupa poznańskiego Jana Doliwę. W roku 1661 stał się własnością cystersów z Bledzewa. Słynący z cudów obraz Matki Boskiej przeniesiono z opactwa bledzewskiego w 1669 r. Pierwszą budowę nowego kościoła rozpoczęto z początkiem XVIII w., nie została jednak dokończona. W 1746 r. budowlę rozebrano i zaczęto wznosić obecną świątynię. Ukończono ją w 1756 r. Powstała budowla na planie prostokąta, trójnawowa, z prezbiterium od północy.

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: