Dwór w Dybowie

Zwiedzone: 15 kwietnia 2018

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 3352 z 26.03.1998

Dwór w Dybowie
kwiecień 2018

Położenie:

Dwór w Dybowie – 
(niem. Diebau), 

mała miejscowość wchodząca w skład sołectwa Gorzupia

, w powiecie 
żagańskim, 
w województwie lubuskim, 
w Polsce.

Opis:

Historia Dybowa wiąże się klasztorem augustianów z Żagania, którzy od XIII do XIX wieku zarządzali majątkiem, do czasu sekularyzacji zakonu w 1810 roku. W XIX wieku Dy­bów należał kolejno do: von Kleista, Wittiga, von Schneidera, Eckardta, Hiensinsa i in­nych. Ostatnimi właścicielami była rodzina Gemeinert, która dysponowała majątkiem aż do wybuchu II wojny światowej. Nie znamy dokładnie daty powstania dworu, nazwiska architekta ani fundatora budowli. Z powodu braku jakichkolwiek przekazów na ten temat jedynie analiza stylistyczna obiektu pozwala na jego usytuowanie w czasie. Reprezentacyjność, regularność i osiowość formy architektonicznej dworu przywodzi na myśl założenia barokowe typu rezydencjalno–ogrodowego. Za tym, że dwór pochodzi z okresu baroku świadczy nie tylko rozplanowanie pomieszczeń z okazałą sienią i klatką schodową prowadzącą na piętro oraz salą reprezentacyjną od ogrodu, czy wystrój sztukatorski, ale zachowane nisze, w których pierwotnie znajdowały się rzeźby i ozdobne piece. Także dekoracja architektoniczna w postaci rustykalnego cokołu, boniowanych pilastrów czy fantazyjnej roślinności, przypominającej palmety oraz iluzjonistycznie malowane blendy okienne sugerują, że obiekt powstał właśnie w tym czasie. Jednorodnością stylową oznaczają się także schody reprezentacyjne głównego wejścia oraz od strony ogrodowej, balkon elewacji wschodniej, a także wieżyczka w kalenicy dachu.

Dwór wzniesiony z cegły, tynkowany, rozplanowany na rzucie prostokąta, zwrócony jest fasadą w kierunku południowym do wewnętrznego reprezentacyjnego dziedzińca, elewacją północną otwarty do ogrodu. Jest budowlą monumentalną, zwartą, dwukondygnacyj­ną z użytkowym poddaszem, w całości podpiwniczoną, nakrytą wysokim czterospadowym dachem krytym karpiówka ceramiczną, z wieżyczką na osi kalenicy oraz powiekami do­świetlającymi poddasze.

Symetrycznie rozplanowaną dziewięcioosiową elewację frontową podkreśla trójosiowy pseudoryzalit, z wejściem głównym w postaci półkoliście zamkniętego portalu flankowa­nego zdwojonymi pilastrami dźwigającymi balkon, ponad którym znajduje się porte–fene­tre. Reprezentacyjność akcentują schody wsparte na filarach tworzących arkady, w części górnej przechodzące w wieloboczny taras, w części dolnej wachlarzowo schodzące do dzie­dzińca. Analogiczne schody znajdują się w elewacji ogrodowej, posiadającej tyle samo osi co frontowa, z tą różnicą, że pozbawiona jest ona reprezentacyjnego pseudoryzalitu z por­talem, a jej wejście zamyka prosty łuk. Elewacje boczne, w zależności od kondygnacji, są trój- i czteroosiowe. Elewacja wschodnia posiada balkon.

Układ horyzontalny podkreśla wysoki pas cokołowy z dekoracją rustykalną, ponad nim szeroki pas zdobiony meandrami, profilowany gzyms koronujący oraz międzykondygna­cyjne na elewacji bocznych. Wertykalizm akcentują otwory okienne w profilowanych opa­skach oraz boniowane lizany, znajdujące się między nimi i w narożach. Elementem dekora­cyjnym są także motywy floralne w postaci stylizowanych odwróconych palmet pod okna­mi bocznych elewacji oraz iluzjonistycznie malowane blendy, sugerujące okna.

Układ pomieszczeń jest dwutraktowy, amfiladowy z reprezentacyjnym westybulem i schodami prowadzącymi na drugą kondygnację. Pierwotnie osiowość układu podkreślała także reprezentacyjna sala od strony ogrodowej, podzielona teraz na kilka pomieszczeń. W części południowo-wschodniej zachowała się sala widowiskowa ze sceną ujętą kolumnami i boazerią na ścianach. Po II wojnie światowej dwór należał do PGR, a jego wnętrza przystosowano do potrzeb mieszkaniowych, niszcząc przy tym pierwotny układ wnętrz. Obecnie prowadzone są w nim prace remontowe (w kwietniu 2018 nic już na to nie wskazuje).

na podstawie

książki

Opis powstał na podstawie:

Monika Gruca
"Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie lubuskim:

Komentarze:

Dodaj komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: