Kościół w Dzietrzychowicach

pw. św. Jana Chrzciciela

Zwiedzony: 15 kwietnia 2018

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 111 z 16.07.1958

Żagań, PL
-1°C
Overcast clouds
Kościół w Dzietrzychowicach
kwiecień 2018

Położenie:

Kościół w Dzietrzychowicach – 

(niem. Dittersbach), 

w centrum miejscowości, 

w powiecie 

żagańskim, 

w województwie lubuskim, 

w Polsce.

Opis:

Najstarsza wzmianka dotycząca wsi Ditrichsbach pochodzi z 1292 r. i dotyczy majątku należącego wówczas do żagańskiego szpitala. Pierwszym dokumentem potwierdzającym istnienie kościoła jest poświadczenie wydane w 1326 r. przez Henryka żagańskiego o sprzedaży dzietrzychowskich dóbr razem z uposażeniem miejscowej świątyni rodzinie von Kelbichen. W piśmie z 1376 r. wzmiankowano tutejszego plebana, a w kolejnych z 1399 i 1403 r. wymieniono proboszcza Bernhardta. Pomiędzy 1520 a 1668 r. kościół należał do protestantów. Później, do 1670 r. katolickie nabożeństwa odprawiali w nim jezuici, a po nich augustianie z Żagania. Po sekularyzacji zakonu w 1810 r. świątynia pozostała w rękach katolików. Kościół wzniesiono w 4 ćw. XIII w. Pierwszą przebudowę, polegającą na dostawieniu wieży i zakrystii, przeprowadzono w końcu XV w. Pod koniec XVI w. przesklepiono wnętrza. Prawdopodobnie w XVII w. do zakrystii dobudowano kaplicę, a do prezbiterium kruchtę. Około 1690 r. augustianie ufundowali bogate wyposażenie wnętrza. Kościół był kilka razy remontowany – znaczące prace przeprowadzono w XVIII w. oraz w 1894, 1961 i 1974 r.

Kościół znajduje się w środkowej części Dzietrzychowic, na niewielkim wzniesieniu przy drodze Żagań-Brzeźnica. Otoczony jest kamiennym murem z bramą umieszczoną po stronie południowej. Przed bramą stoi średniowieczny, kamienny krzyż pokutny. Świątynia jest budowlą gotycką, orientowaną. Jednonawowy korpus główny oraz przylegające do niego od wschodu nieco węższe, prosto zamknięte prezbiterium, wzniesiono z kamieni narzutowych. Pierwotne mury zachowały się w pełnej wysokości na całym obwodzie ścian. Po stronie północnej prezbiterium znajdują się zakrystia i kaplica, po południowej kruchta. Nawa, prezbiterium i przybudówki nakryte są dachami dwuspadowymi krytymi dachówką karpiówką. Wieża, usytuowana po zachodniej stronie korpusu, została założona na rzucie zbliżonym do kwadratu. W dolnej partii ma formę prostopadłościanu, górnej kondygnacji nadano formę graniastosłupa, który zamknięto ośmiospadowym, uskokowym hełmem. Naroża wieży wzmocniono przyporami. Otynkowane elewacje artykułowane są niesymetrycznie rozmieszczonymi otworami okiennymi i drzwiowymi. Okna zróżnicowane pod względem wielkości zamknięte są łukiem odcinkowym i łukiem pełnym. Główne wejście umieszczone w osi ściany pd. nawy ujęte jest ostrołukowym portalem uskokowym. W elewacje wmurowane są kamienne płyty epitafijne pochodzące z XVI i XVII w. Wewnątrz zachowały się późnośredniowieczne drzwi do zakrystii. Na północnej ścianie prezbiterium znajduje się barokowe epitafium jednego z członków rodu von Promnitz. Do zabytkowego siedemnastowiecznego wyposażenia należą: ołtarz, empora muzyczna, konfesjonał, ambona z 1691 r. z figurami datowanymi na ok. 1500 r. oraz obrazy z XVII-XVIII w.: „Zesłanie Ducha Świętego”, „Chrystus z Uczniami”, „Ukrzyżowania”, „Ścięcie Jana Chrzciciela”, „Św. Jadwiga”, „Św. Jan Ewangelista”, „Św. Augustyn’ i „Św. Antoni z Padwy”. Dzwon w wieży pochodzi z 1448 r. Manierystyczna kaplica grobowa jest sklepiona kolebą ozdobioną polichromią o tematyce roślinnej. W krypcie złożono szczątki przedstawicieli rodu von Promnitz. Zachowało się potrójne epitafium z 1622 r. z całopostaciowymi figurami Catariny, Hansa i Heleny von Promnitzów.

Dostęp do zabytku ograniczony. Możliwość zwiedzania wnętrza po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Kościół należy do parafii pod tym samym wezwaniem, dekanat Żagań.

na podstawie

opracowania

Opis powstał na podstawie:

Anny Jackiewicz
OT NID w Zielonej Górze
20.11.2014 r.
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie lubuskim:

Wieża ciśnień w Kożuchowie

Wieża ciśnień – powstała w 1908 roku w najwyższym punkcie miasta (111,80 m n.p.m.) przy ul. Szprotawskiej. Jest to budowla z cegły klinkierowej o wysokości 38,90 m, nawiązująca w swym stylu do średniowiecznego budownictwa obronnego. Zwężający się ku górze trzon, wzniesiony na planie koła, podtrzymuje zbiornik typu Intze. Wieża nadal jest użytkowana zgodnie z pierwotnym założeniem.

Dwór w Dybowie

Dwór w Dybowie wzniesiony z cegły, tynkowany, rozplanowany na rzucie prostokąta, zwrócony jest fasadą w kierunku południowym do wewnętrznego reprezentacyjnego dziedzińca, elewacją północną otwarty do ogrodu

Krzyż pokutny w Borowie Wielkim

Krzyż pokutny wmurowany w północną ścianę prezbiterium kościoła pw. św. Wawrzyńca, między zakrystią a nawą główną. Odkryty podczas prac remontowych 17 marca 2009 r

Zamek w Letnicy

W Letnicy istniał prawdopodobnie już w XIII wieku zameczek drewniano-ziemny. W początkach XIV wieku należał do komesa Mlodote. Niedługo potem w jego miejscu wzniesiono kamienną wieżę mieszkalną. Miała ona wymiary 7x11 metrów i została otoczona fosą. Wieża została zniszczona w czasie wojny trzydziestoletniej, a po pożarze z 1642 roku nie została już odbudowana. Resztki murów znajdują się na południe od kościoła parafialnego.

Kościół w Mirocinie Dolnym

Zbudowany na wzniesieniu w zachodniej części wsi kościół gotycki powstał w końcu XIII w. nosząc wówczas wezwanie św. Andrzeja. W roku 1271 wieś jaki i zapewne kościół przekazany został przez księcia głogowskiego Konrada pod patronat zakonowi żeńskiemu z Nowogrodu Bobrzańskiego. Do połowy XV w. kościół należał do parafii w Mirocinie Górnym. Samodzielna parafia utworzona została po 1522 r. W końcu XIX w. świątynia popadła w ruinę z powodu opuszczenia. Do dziś kościół przetrwał w stanie praktycznie niezmienionym, remont generalny przeszedł w roku 1946). W 1948 świątynie poświęcono i ponownie włączono do parafii w Mirocinie Górnym. Ponownego remontu dokonano w końcu XX w.

Dwór w Zimnej Brzeźnicy

Dwór w Zimnej Brzeźnicy powstał w XVI w. Rozbudowany w 1603 r. i w XVIII w. Jego właścicielami były rody von Knobelsdorff, von Heuthausen i von Vigny. Po pożarze w końcu XIX w. został opuszczony i pozostaje ruiną.

Kościół w Broniszowie

Pierwsza wzmianka o kościele parafialnym w Broniszowie pochodzi z 1376 r. Pierwotnie była to budowla drewniana, która została zniszczona prawdopodobnie w czasie wojny trzydziestoletniej. Z XV w pochodzi kamienny mur otaczający kościół. Obecny kościół powstał około 1600 r. z inicjatywy Hansa Fabiana von Kottwitz. Kościół został założony na planie prostokąta jako salowa, kamienno-ceglana budowla. W 1607 r. od zachodu dostawiono wieże i przebudowano bramę -dzwonnicę wstawioną w otaczający mur. W 1609 r. został przejęty przez luteran. Katolicy odzyskali kościół dopiero w 1654 r.

Pałac w Jasieniu

Barokowy pałac byłych właścicieli miasta Jasień zbudowany został w 1780 r. Budynek wykonano z cegły na planie wydłużonego prostokąta. Frontowe wejście do budynku zdobi symetrycznie ułożona grupa broni wraz ze zbroją. Jest to dekoracyjny motyw, spotykany w rzeźbie architektonicznej, rozpowszechniony w epoce renesansu i baroku. Takie dekoracje świadczą o rycerskich tradycjach właścicieli pałacu.

Kościół w Borowie Wielkim

Wczesnogotycki kościół wybudowano na niewielkim wzniesieniu w środkowej części wsi. Powstała wtedy jednonawowa, murowana z kamienia i cegły świątynia z wyodrębnionym prostokątnym prezbiterium. W XV w. kościół przekształcono, dobudowując od północy do prezbiterium zakrystię i do nawy od zachodu wysoką, wzmocnioną masywnymi skarpami wieżę.

Dwór w Mirocinie Średnim

Dwór w Mirocinie Średnim wzniesiony został prawdopodobnie w połowie XVII w., z inicjatywy ówczesnych właścicieli majątku – rodziny von Dyherrn. Otoczony fosą dwór na wzniesieniu był prawdopodobnie rozbudowany ze starszej siedziby, być może wieży mieszkalnej. Wkrótce po przebudowie dwór stracił na znaczeniu stając się mieszkaniem zarządcy, bądź dorosłych synów właściciela.

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: