Kościół w Dzietrzychowicach

pw. św. Jana Chrzciciela

Zwiedzony: 15 kwietnia 2018

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 111 z 16.07.1958

,
0°C
Kościół w Dzietrzychowicach
kwiecień 2018

Położenie:

Kościół w Dzietrzychowicach – 

(niem. Dittersbach), 

w centrum miejscowości, 

w powiecie 

żagańskim, 

w województwie lubuskim, 

w Polsce.

Opis:

Najstarsza wzmianka dotycząca wsi Ditrichsbach pochodzi z 1292 r. i dotyczy majątku należącego wówczas do żagańskiego szpitala. Pierwszym dokumentem potwierdzającym istnienie kościoła jest poświadczenie wydane w 1326 r. przez Henryka żagańskiego o sprzedaży dzietrzychowskich dóbr razem z uposażeniem miejscowej świątyni rodzinie von Kelbichen. W piśmie z 1376 r. wzmiankowano tutejszego plebana, a w kolejnych z 1399 i 1403 r. wymieniono proboszcza Bernhardta. Pomiędzy 1520 a 1668 r. kościół należał do protestantów. Później, do 1670 r. katolickie nabożeństwa odprawiali w nim jezuici, a po nich augustianie z Żagania. Po sekularyzacji zakonu w 1810 r. świątynia pozostała w rękach katolików. Kościół wzniesiono w 4 ćw. XIII w. Pierwszą przebudowę, polegającą na dostawieniu wieży i zakrystii, przeprowadzono w końcu XV w. Pod koniec XVI w. przesklepiono wnętrza. Prawdopodobnie w XVII w. do zakrystii dobudowano kaplicę, a do prezbiterium kruchtę. Około 1690 r. augustianie ufundowali bogate wyposażenie wnętrza. Kościół był kilka razy remontowany – znaczące prace przeprowadzono w XVIII w. oraz w 1894, 1961 i 1974 r.

Kościół znajduje się w środkowej części Dzietrzychowic, na niewielkim wzniesieniu przy drodze Żagań-Brzeźnica. Otoczony jest kamiennym murem z bramą umieszczoną po stronie południowej. Przed bramą stoi średniowieczny, kamienny krzyż pokutny. Świątynia jest budowlą gotycką, orientowaną. Jednonawowy korpus główny oraz przylegające do niego od wschodu nieco węższe, prosto zamknięte prezbiterium, wzniesiono z kamieni narzutowych. Pierwotne mury zachowały się w pełnej wysokości na całym obwodzie ścian. Po stronie północnej prezbiterium znajdują się zakrystia i kaplica, po południowej kruchta. Nawa, prezbiterium i przybudówki nakryte są dachami dwuspadowymi krytymi dachówką karpiówką. Wieża, usytuowana po zachodniej stronie korpusu, została założona na rzucie zbliżonym do kwadratu. W dolnej partii ma formę prostopadłościanu, górnej kondygnacji nadano formę graniastosłupa, który zamknięto ośmiospadowym, uskokowym hełmem. Naroża wieży wzmocniono przyporami. Otynkowane elewacje artykułowane są niesymetrycznie rozmieszczonymi otworami okiennymi i drzwiowymi. Okna zróżnicowane pod względem wielkości zamknięte są łukiem odcinkowym i łukiem pełnym. Główne wejście umieszczone w osi ściany pd. nawy ujęte jest ostrołukowym portalem uskokowym. W elewacje wmurowane są kamienne płyty epitafijne pochodzące z XVI i XVII w. Wewnątrz zachowały się późnośredniowieczne drzwi do zakrystii. Na północnej ścianie prezbiterium znajduje się barokowe epitafium jednego z członków rodu von Promnitz. Do zabytkowego siedemnastowiecznego wyposażenia należą: ołtarz, empora muzyczna, konfesjonał, ambona z 1691 r. z figurami datowanymi na ok. 1500 r. oraz obrazy z XVII-XVIII w.: „Zesłanie Ducha Świętego”, „Chrystus z Uczniami”, „Ukrzyżowania”, „Ścięcie Jana Chrzciciela”, „Św. Jadwiga”, „Św. Jan Ewangelista”, „Św. Augustyn’ i „Św. Antoni z Padwy”. Dzwon w wieży pochodzi z 1448 r. Manierystyczna kaplica grobowa jest sklepiona kolebą ozdobioną polichromią o tematyce roślinnej. W krypcie złożono szczątki przedstawicieli rodu von Promnitz. Zachowało się potrójne epitafium z 1622 r. z całopostaciowymi figurami Catariny, Hansa i Heleny von Promnitzów.

Dostęp do zabytku ograniczony. Możliwość zwiedzania wnętrza po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Kościół należy do parafii pod tym samym wezwaniem, dekanat Żagań.

na podstawie

opracowania

Opis powstał na podstawie:

Anny Jackiewicz
OT NID w Zielonej Górze
20.11.2014 r.
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie lubuskim:

Zamek Bobrzany

Pierwsze informacje o wsi pochodzą z początków XIV wieku. Źródła mówią o istnieniu tam siedziby rycerskiej, która nieużytkowana, popadła w końcu średniowiecza w ruinę. Początkowo Bobrzany połączone były z Chichami, a bezpośrednie sąsiedztwo z Janowcem spowodowało, że wybudowaną w latach 1544-1560 na fundamentach starszej wieży rezydencje, określano jako zamek w Chichach Górnych lub Janowcu.

Krzyż kamienny w Długiem

Krzyż kamienny w Długiem, odkryty przez Muzeum Ziemi Szprotawskiej w 2011 roku w zachodniej części muru otaczającego ruiny kościoła św. Jakuba.  Krzyż typu maltańskiego. Rozpiętość ramion wynosi 50 cm. Nie jest znana data ani powód powstania tego krzyża. Możliwe, że pochodzi on z późnego średniowiecza. Jest to jednak hipoteza nie poparta żadnymi dowodami. Datowanie utrudnia również bardzo prosta forma krzyża, nieposiadającego cech stylowych, pozwalających na przybliżone datowanie metodą analizy porównawczej.

Kościół w Miłakowie

Pierwotna budowla nie jest niestety znana. Obecny kościół zastąpił zapewne budynek drewniany w XVI w. Wzniesiono go z cegły i kamienia. Kościół składa się z nawy głównej do której od wschodu dobudowano prezbiterium, od zachodu wieżę, od południa kruchtę, a od północy zakrystię. Wszystkie pomieszczenia oprócz zakrystii nakryte są sklepieniem kolebkowo-krzyżowym. Wieża u podstawy czworokątna z cylindryczna klatką schodową od południa, w górnej części przechodzi w ośmiobok przykryty dachem w którego wystaje murowana latarnia przekryta takim samym dachem.

Zamek w Kożuchowie

Od połowy XIII wieku Kożuchów należał do dzielnicy Piastów głogowskich, przez krótki czas był siedzibą książęcą i w tym czasie, zapewne przed 1415 rokiem został zbudowany murowany zamek w Kożuchowie. Mury wzniesiono z kamienia narzutowego w układzie warstwowym, w wyższych partiach z cegły.

Dwór w Dybowie

Dwór w Dybowie wzniesiony z cegły, tynkowany, rozplanowany na rzucie prostokąta, zwrócony jest fasadą w kierunku południowym do wewnętrznego reprezentacyjnego dziedzińca, elewacją północną otwarty do ogrodu

Kościół w Wichowie

Kościół pw. św. Marcina wzniesiono w Wichowie pod koniec XIII w. Przebudowy dokonano w połowie XVI w. powstała wtedy wieża i sklepienia. Zbudowany jest na planie prostokąta z wyodrębnionym prezbiterium. Jednonawowy, murowany z kamienia i cegły. Sklepienia w nawie i prezbiterium sieciowe, w zakrystii - kolebkowe. We wnętrzach ściany ozdobione średniowieczną polichromią z Pasją Chrystusa, Sądem Ostatecznym i Mater Misericordiae. Na uwagę zasługuje również późnogotycki tryptyk z około 1500 roku mistrza z Gościszowic i malowana manierystyczna ambona z XVII wieku.

Dwór w Broniszowie

Dwór w Broniszowie wybudowany został wraz z zespołem dworskim: oficyna, folwark w XII w. jako zamek rycerski. W XVI/XVII w przekształcono go z zamku obronnego w dwór mieszkalny. Renesansowy, murowany z kamienia i cegły, trzykondygnacyjny, założony na kształcie litery L. W XIX w. zamknięty murami i basztą neogotycką co pozwoliło na uzyskanie małego wewnętrznego dziedzińca oraz baszty widokowej. Dwór otoczono fosą połączoną ze stawem widokowym.

Dwór w Studzieńcu

Pierwszą murowaną siedzibę wzniosła w Studzieńcu rodzina von Dyherrn około połowy XVI w. Był to dwór obronny otoczony fosą. Od 1691 roku majątek przeszedł w posiadanie rodu von Knobelsdorff. Carl Sigmund von Knobelsdorff dokonał przebudowy starej siedziby na bardziej reprezentatywną w latach 80 XVIII wieku. Założono też park a fosę poszerzono zakładając niewielki staw. W 1812 r. majątek kupił J. Jeuthe, od 1845 r. należał do Wilhelma Köpstei. W 1855 przeszedł w posiadanie Friedricha von Heuser. Dokonał on kolejnej przebudowy, poszerzył też park i rozbudował folwark.

Kościół w Jabłonowie

Kościół w Jabłonowie pod wezwaniem św. Andrzeja, gotycki z końca XIII wieku lub początku XIV stulecia, XVIII wieku/XIX wieku; wzmiankowany w roku 1376. W wieku XV został powiększony o kaplicę, kruchtę i wieżę oraz zmieniono mu sklepienia.

Pałac w Żaganiu

Pałac został wzniesiony na miejscu średniowiecznego zamku Piastów z przełomu XIII i XIV wieku, a dokładniej 3 metry wyżej. Historia tego zabytku łączy się z Księstwem Głogowsko – Żagańskim. W roku 1627 cesarz Austrii Ferdynand II sprzedał Księstwo Żagańskie czeskiemu księciu, dowódcy i politykowi, Albrechtowi Wallensteinowi.

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: