Zamek Dunajec

Zwiedzony: 12 grudnia 2001

Obiekt zabytkowy

nr rej.: I-3/21/46 z 1.08.1947

Rate limit exceeded, please try again in few seconds.
sierpień 2008

Położenie:

Zamek Dunajec – 

na prawym brzegu Jeziora Czorsztyńskiego we wsi Niedzica–Zamek, na obszarze Polskiego Spisza lub Zamagurza (Pieniny Spiskie), 

w powiecie 

nowotarskim, 

w województwie małopolskim, 

w Polsce.

Opis:

Zamek ten został wzniesiony najprawdopodobniej w początkach XIV w. przez węgierskiego kolonizatora ziem granicznych Rykolfa Berzeviczego ze Strążek, prawdopodobnie na miejscu wcześniejszej budowli obronnej. W okresie średniowiecza i później na uposażenie właścicieli zamku składały się dobra wchodzące w skład Zamagurza.

Inne nazwy zamku – (łac. castrum de Dunajecz, węg. Nedecvár lub Nedec-Vár, słow. Nedeca, niem. Sub-Arx Unterschloss, Arx Dunajecz, Netzer lub Niestner Schloß)

Pierwszy raz nazwa zamek Dunajec (łac. novum castrum de Dunajecz) pojawiła się w dokumencie z 1325 zapisana jako własność rodu Jana i Rykolfa panów na Brzozowicy. Byli to wnukowie comesa spiskiego Rudygera z Tyrolu, który za nadaniem króla Węgier Andrzeja II w roku 1209 lokował Niedzice. Do roku 1470 zamek pozostawał w dobrach potomków Rudygera, a następnie stał się własnością comesa spiskiego Emeryka Zapolya. Dobra zamku niedzickiego rozciągały się na całe Zamagurze.

Początkowo zamek ten stanowił węgierską strażnicę na granicy z Polską. W 1470 przeszedł w ręce rodu Zapolyich, następnie, na okres 60 lat w posiadanie Łaskich (Hieronima, a później jego syna Olbrachta). Znany z hulaszczego trybu życia Olbracht Łaski zamek najpierw zastawił, a później sprzedał Jerzemu Horvathowi, który starannie go odbudował przekształcając przy okazji w okazałą renesansową rezydencję (w znacznej części w takiej postaci zachował się po dziś dzień). W 1858 zamek przejął kolejny węgierski ród – Salamonowie.

Po zakończeniu I wojny światowej zamek znalazł się na terytorium Polski, choć własnością Salamonów pozostawał aż do 1945. Istotny fakt z tego okresu to zachowanie w dobrach zamkowych aż do 1931 (najdłużej w Europie) szczątkowych form pańszczyzny. Od 1948 prowadzono na zamku prace restauracyjne i częściową odbudowę. W części pomieszczeń utworzono dom pracy twórczej Stowarzyszenia Historyków Sztuki, inne udostępniono do zwiedzania, tworząc muzeum wnętrz i historii regionu spiskiego. W 1960 w baszcie urządzono stację sejsmologiczną Zakładu Geofizyki PAN.

Jedną z najbardziej tajemniczych kart w historii zamku jest odnalezione, podobno tuż po II wojnie światowej, inkaskie „kipu” – rodzaj zapisu informacji pismem węzełkowym, które zawiera ponoć informacje o ukrytym skarbie. Zamek „wystąpił” m.in. w serialach telewizyjnych „Janosik” oraz „Wakacje z duchami”. W połowie lat pięćdziesiątych XX wieku kręcono tutaj zdjęcia do filmu „Zemsta” na podstawie komedii Aleksandra Fredry. Zamek jest również „bohaterem” książki przygodowej pt. „Ciotka, licho i niedzickie zamczycho”.

Dzisiaj zamek spełnia funkcje muzealno–hotelowo–gastronomiczne, będąc jedną z największych atrakcji historycznych południowej części województwa małopolskiego. Do zamku prowadzi „aleja”. Za bramą wejściową i sienią znajduje się dziedziniec zamku dolnego. W obrębie tej części zamku mieszczą się pokoje gościnne, kawiarnia, a w dawnej sali balowej restauracja. W części muzealnej można zobaczyć tzw. komnaty Salamonów, wyposażone w przedmioty z XVI–XIX w. Drewniane schody prowadzą na taras widokowy. Przez koleją bramę wiedzie wejście do zamku górnego i do zamkowych lochów, które służyły jako piwnice, a także jako więzienie (obecnie urządzono tu tzw. izbę tortur). Na skraju dziedzińca zamku górnego znajduje się studnia wykuta w litej wapiennej skale na głębokość ponad 60 m. W tzw. Izbach Pańskich na zamku górnym zobaczyć można: salę myśliwską, izbę żupną i izbę straży.

Po przeciwległej stronie Dunajca nad skarpą jeziora wznoszą się ruiny zamku w Czorsztynie.

na podstawie

Wikipedii

Opis powstał na podstawie:

Zamek w Niedzicy
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie małopolskim:

Zamek Cisowiec

Zamek pełniący role strażnicy pomocniczej przy zamku czorsztyńskim na granicy polsko – węgierskiej znajdował się na górze zwanej przez miejscowych Górą Zamkową lub Zamczyskiem. Na szczycie Zamczyska odkryto ceglany gruz i resztki ceramiki – pozostałość po niewielkim zamku obronnym „Cisowiec”, o którym wspominał Józef Łepkowski w 1822.

Zamek w Szaflarach

Początkowo w miejscu tym istniał drewniany gródek (według niektórych źródeł zameczek), wzniesiony przypuszczalnie w drugiej połowie XIII wieku (według niektórych źródeł około 1245 roku). Niektóre źródła podają w oparciu o dane archeologiczne, że gródek w Szaflarach istniał już w XI wieku. Wzniesiony został albo przez cystersów, albo przez potomków wojewody krakowskiego Teodora Gryfity.

Zamek żupny w Wieliczce

Zamek żupny w Polsce, w miejscowości Wieliczka, (niem. Groß Salze), w województwie małopolskim.

Dwór w Harklowej

Dwór w Harklowej z XIX w. z lamusem obronnym, o interesującej architekturze, z basztami i piwnicami, więziono w nim chłopów uchylających się od pańszczyzny.

Kaplica na Jaszczurówce

Kościół filialny parafii rzymskokatolickiej w Toporowej Cyrhli. Świątynię zaprojektowaną przez Stanisława Witkiewicza rozpoczęto budować w roku 1904, a poświęcono w 1907.

Zamek Czorsztyn

Według tradycji przekazanej przez Długosza w roku 1246 zamek Czorsztyn należał do Piotra Wydżgi herbu Janina, szlachcica ziemi krakowskiej, następnie został krzyżowcem, był on również właścicielem zamku Rytra, Łącka oraz zamku Lemiasz, zmarł w Prusach. Współcześni historycy nie potwierdzają powyższego przekazu Długosza, ani też wersji o ukrywaniu się Bolesława Wstydliwego podczas najazdu tatarskiego w 1241 r

Zamek Królewski na Wawelu

Zamek Królewski na Wawelu był na przestrzeni wieków wielokrotnie rozbudowywany i odnawiany. Liczne pożary, grabieże i przemarsze obcych wojsk, połączone z niszczeniem rezydencji, powodowały, iż obiekt wielokrotnie odbudowywano w nowych stylach architektonicznych, oraz remontowano jego szatę zewnętrzną, a także przekształcano i zmieniano wygląd, i wyposażenie wnętrz.

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: