Kościół w Gorzupi Dolnej

pw. św. Jerzego

Zwiedzony: 15 kwietnia 2018

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 109 z 16.07.1958

Nowogród Bobrzański, PL
2°C
Few clouds
Kościół w Gorzupi Dolnej
kwiecień 2018

Położenie:

Kościół w Gorzupi Dolnej – 

(niem. Nieder Gorpe), 

w centrum wsi, 

w powiecie 

żagańskim, 

w województwie lubuskim, 

w Polsce.

Opis:

Najstarsza wzmianka o wsi Gorzupia pochodzi z 1246 r. Kolejna, z 1353 r. , związana jest z ówczesnym księdzem, którego określono jako „Nicolaus plebanus de Gorup”. Kościół wzniesiono wcześniej, w 2 poł. XIII w. Pierwotnie tworzył go jednonawowy korpus z przylegającym od wsch. prezbiterium. Prawdopodobnie w XVI w. po stronie zach. dostawiono wieżę, a przy pn. ścianie prezbiterium wzniesiono zakrystię. W tym samym czasie przekształcono część otworów okiennych, zmieniono kształt łuku tęczowego, nawę oraz prezbiterium przykryto sklepieniem krzyżowym. W latach 1539–1668 świątynia należała do protestantów. W XVIII w. do południowej ściany nawy dostawiono kruchtę, a obok kościoła, po południowo–wschodniej stronie, wybudowano kaplicę grobową z kryptą.

Wejście na teren przykościelny prowadzi przez bramę ulokowaną w południowym fragmencie ogrodzenia, z drogi w kierunku dawnego dworu. Tuż przy bramie usytuowana jest kaplica.

 

Świątynia jest budowlą orientowaną. Jednonawowy korpus główny, założony na planie zbliżonym do kwadratu, oraz przylegające do niego od wschodu nieco węższe, prosto zamknięte prezbiterium, wzniesiono z kamieni narzutowych. Pierwotne mury zachowały się w pełnej wysokości. Do północnej ściany prezbiterium, na całej jej długości, przylega zakrystia. Po stronie południowej nawy znajduje się prostokątna w rzucie kruchta, a po zachodniej – wieża, zbudowana na rzucie kwadratu, w górnej partii ośmioboczna. Nawę i prezbiterium nakrywają wysokie dachy dwuspadowe o wspólnej kalenicy. Północna połać dachu prezbiterium jest przedłużona nad zakrystię. Wieżę zamknięto ostrosłupowym hełmem zwieńczonym kulą i krzyżem.

Otynkowane elewacje artykułowane są jedynie otworami okiennymi i drzwiowymi. Zachodnie okno nawy oraz okna w elewacjach południowej i wschodniej. prezbiterium zostały zamknięte ostrołukowo. Pozostałe otwory są zamknięte półkoliście. We wszystkich ścianach wieży, w poziomie ostatniej kondygnacji, znajdują się okna biforyjne. W ściany zewnętrzne są wmurowane renesansowe płyty nagrobne.

 

Wnętrze nawy jest przykryte sklepieniem sieciowym, prezbiterium i kruchty krzyżowym, a zakrystii kolebkowym. Nawę z kruchtą łączy ostrołukowy otwór drzwiowy ujęty uskokowym, profilowanym portalem. Zachował się późnobarokowy ołtarz św. Jerzego.

 

Obok kościoła stoi kaplica grobowa z kryptą, pochodząca z XVIII w. Została wzniesiona na planie zbliżonym do kwadratu z jedną ściana opartą na murze ogrodzenia. Nakrywa ją dach namiotowy. Wnętrze przesklepiono krzyżowo.

Obiekt jest dostępny dla zwiedzających, możliwość zwiedzania po wcześniejszym uzgodnieniu.

na podstawie

zabytek.pl

Opis powstał na podstawie:

Kościół fil. pw. św. Jerzego Gorzupia Dolna
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie lubuskim:

Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Zielonej Górze

Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Zielonej Górze został zbudowany w latach 1746-1748 na planie krzyża. Dawny zbór protestancki Ogród Chrystusowy. Wzniesiony w stylu szachulcowym. Przed każdą Mszą Świętą odsłaniany jest obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, zupełnie jak w sanktuarium na Jasnej Górze. Jeden z najstarszych kościołów Zielonej Góry.

Dwór w Jeleninie

Dwór w Jeleninie Dolnym od średniowiecza była siedzibą rodową hrabiów von Knobersdorff. Dwór powstał w latach 1781-1797 wzniesiony przez ówczesnego właściciela generała von Franckenberg. Przebudowany w XIX w. w stylu klasycystycznym. Po II wojnie światowej przejęty przez Skarb Państwa. Od jakiegoś czasu nieużytkowany obiekt popada w coraz większą ruinę (zawaliły się m.in. dachy).

Pałac w Suchej Dolnej

Pałac zbudowany w 1681 roku przez pierwszego właściciela wsi z rodu von Eckartsberg. Zbudowany na planie prostokąta, podpiwniczony, w wiekach XVIII i XIX przebudowany i powiększony. Część pomieszczeń ma sklepienia kolebkowe i kolebkowo–krzyżowe, część sal posiada resztki sztukaterii i resztki fresków.

Zamek w Otyniu

Zamek w Otyniu powstał w formie gotyckiej prawdopodobnie na przełomie XIV i XV wieku. W wieku XVI dochodzi do pierwszej przebudowy w duchu renesansowym. Sto lat później czeska prowincja jezuitów przebudowuje go na klasztor, który funkcjonuje tu do 1776 roku.

Lapidarium we Wschowie

Założony w 1609 r staromiejski cmentarz protestancki we Wschowie jest najstarszą nekropolą chrześcijańską w Polsce położoną poza murami miasta. Cmentarz usytuowany jest w północnej części miasta w sąsiedztwie cmentarza parafialnego. Otoczony murem, położony jest na płaskim terenie w klinie ulic: Polnej, Spokojnej i Solnej. Założony został w roku 1609, a pierwszą pochowaną tam osobą była żona ówczesnego Burmistrza Wschowy Piotra Deutschlendera, Małgorzata. Miało to miejsce 25 lutego 1609 r.

Dwór w Letnicy

Budowę pierwszego założenia dworsko-folwarcznego należy wiązać z postacią Christopha von Köslitz z Buchałowa – męża Margaret von Knobelsdorff, który w 1569 roku otrzy­mał Letnicę w lenno. 20 grudnia 1601 roku część wsi z górnym folwar­kiem i nowym dworem przejął po jego śmierci Hans. W roku 1685 najmłodszy syn Han­sa – Max von Köslitz sprzedał niedochodowy majątek za dziesięć tysięcy talarów Hanso­wi von Schenkendorf. Bezdzietny von Schenkendorf testamentem z dnia 30 czerwca 1692 roku ustanowił spadkobiercami dóbr letnickich braci Hansa i Sigmunda von Diebitsch z Narthen. W roku 1733, po spłaceniu brata, Hans Diebitsch przebudował renesansowy dwór, nadając mu formę barokową. Prace zakończono w 1735 roku.

Dwór w Studzieńcu

Pierwszą murowaną siedzibę wzniosła w Studzieńcu rodzina von Dyherrn około połowy XVI w. Był to dwór obronny otoczony fosą. Od 1691 roku majątek przeszedł w posiadanie rodu von Knobelsdorff. Carl Sigmund von Knobelsdorff dokonał przebudowy starej siedziby na bardziej reprezentatywną w latach 80 XVIII wieku. Założono też park a fosę poszerzono zakładając niewielki staw. W 1812 r. majątek kupił J. Jeuthe, od 1845 r. należał do Wilhelma Köpstei. W 1855 przeszedł w posiadanie Friedricha von Heuser. Dokonał on kolejnej przebudowy, poszerzył też park i rozbudował folwark.

Kościół pw. Matki Boskiej Gromnicznej w Kożuchowie

Kościół pw. Matki Boskiej Gromnicznej w Kożuchowie został wybudowany w połowie XIII wieku jako skromna, kamienna, jednonawowa budowla (wg legendy miał powstać z fundacji Bolesława Krzywoustego już w 1125 roku). Pierwsza wzmianka pochodzi z 1272 roku z dokumentów księcia Henryka III głogowskiego. Po zniszczeniu w pożarze w 1339 r. został odbudowani i jednocześnie powiększony.

Pałac w Kożuchowie

Od 1709 roku stary folwark położony w rejonie przedmieścia głogowskiego przeszedł w posiadanie rodziny von Kalckreut. Z ich inicjatywy w pierwszej połowie XVIII w. powstała rezydencja szlachecka w otoczeniu parku. Kalckreutowie byli jego właścicielami do końca II wojny światowej. Pałac spalony został w 1945 roku, a jego resztki rozebrano w 1963 r.

Mury obronne w Kożuchowie

Pomimo rozbiórek mury obronne w Kożuchowie należą do najlepiej zachowanych w Polsce. Mury i fosa zachowały się niemal na całej średniowiecznej długości. Mury dochodzą miejscami do wysokości 7 metrów, a przy plebanii zachowały się w pierwotnej wysokości wraz z przedpiersiami.

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: