Dwory w Chełmku

Zwiedzony: 20 sierpnia 2012

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 1429 z 2.02.1964

Rate limit exceeded, please try again in few seconds.
Dwory w Chełmku
sierpień 2012

Położenie:

Dwory w Chełmku – 

(niem. Kölmchen), 

w parku, w południowo–zachodniej części wsi, 

w powiecie 

nowosolskim, 

w województwie lubuskim, 

w Polsce.

Opis:

Dwór I

W skład zespołu dworskiego wchodzą: dwór, budynek folwarczny i park krajobrazowy. Zachowane dwa budynki dworu usytuowane po stronie południowej i zachodniej podwórza, ustawione do siebie pod kątem prostym, prawdopodobnie pierwotnie połączone. W katalogu autorstwa S. Kowalskiego budynek I został uznany za dwór obronny powstały w XVI wieku, a drugi obiekt – za oficynę wybudowaną w XVIII wieku. Obie części dworu pełnią obecnie funkcję mieszkalną.

 

Wieś Chełmek (niem. Köllmichen, Kölmchen) ma metrykę średniowieczną. W XVI wie­ku, posiadłość ziemska znajdowała się w rękach rodziny von Kreckwitz, następnie von Dy­herrn i to właśnie z tym rodem należałoby wiązać powstanie dworu obronnego wybudowano prawdopodobnie w połowie XVI wieku. Budynek ten zajmował jedynie część wschodnią istniejącego budynku dworu I. Być może już w 1. poł. XVII wieku zbudowano drugi człon budynku od strony zachodniej i połączono go ze starszą siedzibą. W 1758 roku Adam Melchior von Kottwitz sprzedał posiadłość Friedrichowi Carlowi von Schönaich. W 1845 roku wieś należała do rodziny książęcej Acerenza Pigantelli. Od około 1860 roku majątek był własnością rodziny von Rothenburg. Obiekt został całkowicie przebudowany w 1. poł. XIX wieku. Według T. Andrzejewskiego w pierwszej połowie XX wieku rozebrano budynek łączący oba dwory w Chełmku. Po 1945 r. budynki wchodzące w skład zespołu należały do Lasów Państwowych. Obecnie mieszkania w budynkach dworu należą do osób prywatnych.

Budynek I dworu, leżący po stronie południowej podwórza, jest murowany z kamienia i cegły, otynkowany, piętrowy, częściowo podpiwniczony, nakryty dachem czterospado­wym krytym dachówką karpiówką. Dwór został założony na rzucie wydłużonego prostokąta z niesymetrycznie umieszczonym ryzalitem w elewacji tylnej i z zachowanym zegarem słonecznym. Elewacje otynkowane, artykułowane są otworami okiennymi otoczonymi skromnymi opaskami wykonanymi w tynku. Fasada budynku zakomponowana jest niesymetrycznie z dwoma otworami wejściowymi zamkniętymi łukiem odcinkowym. Na osi w zwieńczeniu trójkątny przyczółek. Układ wnętrz dwutraktowy z pomieszczeniami skle­pionymi w trakcie południowym. W ryzalicie mieściła się tzw. czarna kuchnia.

Budynek II jest również murowany z kamienia i cegły, założony na rzucie prostokąta, dwukondygnacyjny, podpiwniczony, nakryty dachem czterospadowym, kryty dachówką karpiówką. Elewacje otynkowane. Proste obramienia okien wykonane w tynku. Wejście do budynku znajduje się pośrodku elewacji północnej. Układ wnętrz dwutraktowy z korytarzem między traktami. W pomieszczeniach traktu południowego w parterze występują sklepienia, w pozostałych lokalnościach – sufity.

Po II wojnie światowej w budynkach prowadzono przede wszystkim bieżące remonty i naprawy. Stolarka okienna została w niektórych mieszkaniach wymieniona na nową.

na podstawie

lwkz.pl

Opis powstał na podstawie:

Chełmek - Dwory
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie lubuskim:

Kościół w Dzietrzychowicach

Pierwszym dokumentem potwierdzającym istnienie kościoła jest poświadczenie wydane w 1326 r. przez Henryka żagańskiego o sprzedaży dzietrzychowskich dóbr razem z uposażeniem miejscowej świątyni rodzinie von Kelbichen. W piśmie z 1376 r. wzmiankowano tutejszego plebana.

Dwór w Stypułowie

Otoczony fosą i wałami ziemnymi dwór obronny powstał prawdopodobnie w połowie XVI wieku. Na początku XVII wieku majątek przejściowo znalazł się we wspólnym władaniu rodziny von Unruh i Hansa von Waldow.

Kościół św. Antoniego w Nowej Soli

Kościół pw. św. Antoniego w Nowej Soli autorstwa berlińskiego architekta Friedricha Augusta Stülera, utrzymany w stylistyce neoromanizmu. Kamień węgielny położono 9 kwietnia 1835. Budowę ukończono w 1839. Wybudowany z charakterystycznej czerwonej cegły, jednoprzestrzenny, stroną prezbiterialną skierowany na północ. Założony na rzucie prostokąta z wydzieloną we wnętrzu półkolistą absydą. Od północy przylega pięcioboczna zakrystia, od południa ośmioboczna wieża z zegarem. Wnętrze opięte dwukondygnacyjnymi emporami, wspartymi na filarach.

Kościół w Wichowie

Kościół pw. św. Marcina wzniesiono w Wichowie pod koniec XIII w. Przebudowy dokonano w połowie XVI w. powstała wtedy wieża i sklepienia. Zbudowany jest na planie prostokąta z wyodrębnionym prezbiterium. Jednonawowy, murowany z kamienia i cegły. Sklepienia w nawie i prezbiterium sieciowe, w zakrystii - kolebkowe. We wnętrzach ściany ozdobione średniowieczną polichromią z Pasją Chrystusa, Sądem Ostatecznym i Mater Misericordiae. Na uwagę zasługuje również późnogotycki tryptyk z około 1500 roku mistrza z Gościszowic i malowana manierystyczna ambona z XVII wieku.

Bazylika mniejsza w Rokitnie

Pierwszy drewniany kościółek powstał w 1333 r., założony przez biskupa poznańskiego Jana Doliwę. W roku 1661 stał się własnością cystersów z Bledzewa. Słynący z cudów obraz Matki Boskiej przeniesiono z opactwa bledzewskiego w 1669 r. Pierwszą budowę nowego kościoła rozpoczęto z początkiem XVIII w., nie została jednak dokończona. W 1746 r. budowlę rozebrano i zaczęto wznosić obecną świątynię. Ukończono ją w 1756 r. Powstała budowla na planie prostokąta, trójnawowa, z prezbiterium od północy.

Pałac w Henrykowie

Pierwsza wzmianka dotycząca dóbr rycerskich w Henrykowie wiąże się z rodziną von Nostitz i pochodzi z po­łowy XVI wieku. W XVII wieku osiedlili się tu von Schobergowie, a w 1701 roku właści­cielem został Johann von Knobelsdorff. Murowany i tynkowany pałac w Henrykowie zbudowany został na planie prostokąta, jako obiekt dwu­kondygnacyjny z częściowo użytkowym poddaszem, osadzony na wysokich piwnicach, zamknięty mansardowym dachem z naczółkami, krytym dachówką karpiówką.

Dzwonnica w Czasławiu

W XIX wieku w miejscowościach, których mieszkańców, zarówno katolików i protestantów, nie stać było na budowę świątyń wznoszono dzwonnice. Dzwony towarzyszyły mieszkańcom tych wsi przy różnych okazjach. Prócz funkcji sakralnych (z okazji świąt, wesel, pogrzebów), dzwoniły podczas uroczystości państwowych, służyły także straży pożarnej. W kilku miejscowościach dzwonnice powstawały ze wspólnej inicjatywy katolików i protestantów i zawieszano na nich dwa dzwony. Z kilku wzniesionych w tym czasie dzwonnic zachowały się budowle drewniane w Kiełczu i Stanach oraz murowane w Czasławiu i Bobrownikach (wzniesiona w 1876 r.).

Mury obronne w Lubsku

Mimo położenia miasta nad rzeką Lubszą, już w XIII w. istniał system obronny składający się z wałów ziemnych, palisady, fosy i drewnianych bram, o czym wspomina przywilej z 1283 r. W obręb tych umocnień włączony był także zamek. W XIV w. poszerzając obszar fortyfikacji, zmieniono drewnianą palisadę na mur z kamienia polnego wzmacniając go 16-ma basztami i dwoma furtami. U wylotu dróg wzniesiono bramy: Gubińską na styku dzisiejszej ul. Krakowskie Przedmieście z ul. E. Plater i bramę Żarską przy ul Kopernika. Pod koniec XV w. wzmocniono fortyfikacje wznosząc między innymi basztę bramy Żarskiej.

Pomnik DJH w Kożuchowie

Pomnik DJH w Kożuchowie stojący pierwotnie przed schroniskiem młodzieżowym, na terenie, na którym powstały później koszary wojskowe. Z przodu napis DJH Freystadt 18.6.1927. DJH to skrót od Deutsches Jugendherbergswerk. Z tyłu „Seid jugendlich, habt die Heimat liebt, achtet die Mitmenschen" (Bądź młody, kochaj ojczyznę, szanuj innych)

Zamek w Świebodzinie

Zamek został przebudowany w XIX wieku. Do dziś istnieje starsza pozostałość skrzydła południowo-wschodniego. Początki budowli sięgają XIV wieku. W tym czasie był najprawdopodobniej niewielką warownią drewnianą bądź częściowo murowaną. W XV wieku zamkiem przejściowo władają brandenburscy joannici. Początkowo miał w zabudowie kształt podkowy z jednym skrzydłem mieszkalnym.

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: