Kościół pw. Matki Boskiej Gromnicznej w Kożuchowie

Zwiedzony: 24 listopada 2002

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 97 z 16.04.1958

Kożuchów, PL
6°C
Scattered clouds
Kościół pw. Matki Boskiej Gromnicznej w Kożuchowie
marzec 2008

Położenie:

Kościół pw. Matki Boskiej Gromnicznej w Kożuchowie – 

(niem. Freystadt), 

w północno–zachodniej części rynku, 

w powiecie 

nowosolskim, 

w województwie lubuskim, 

w Polsce.

Opis:

Kościół pw. Matki Boskiej Gromnicznej w Kożuchowie został wybudowany w połowie XIII wieku jako skromna, kamienna, jednonawowa budowla (wg legendy miał powstać z fundacji Bolesława Krzywoustego już w 1125 roku). Pierwsza wzmianka pochodzi z 1272 roku z dokumentów księcia Henryka III głogowskiego. Po zniszczeniu w pożarze w 1339 r. został odbudowani i jednocześnie powiększony. Dalszej rozbudowy dokonano w XV w. dobudowując kaplicę, zakrystię i nawę boczną przy prezbiterium. Po kolejnym pożarze w 1554 r. podwyższono mury prezbiterium wyrównując je z murami naw, a dachy zastąpiono trzema równoległymi nakrywającymi poszczególne nawy. Także dach wieży do tej pory iglicowy został wzbogacony o krenelaż.

W roku 1725 dobudowana została kaplica Oliwna. W 1840 r. ukończono budowę organów.

Architektura

Wielokrotne przebudowy, modernizacje, rozbudowy spowodowały że dzisiaj kościół jest trzynawową budowlą z kamienia i cegły. Główna bryła kościoła utrzymana jest w stylu gotyckim, wieża i jej dach prezentują styl barokowy natomiast sklepienie nawy oraz prezbiterium przebudowane zostało w epoce renesansu. Nawy i prezbiterium przekryte są sklepieniem krzyżowym, kaplice – krzyżowo-żebrowym, a zakrystia – sieciowym. Nawy wydzielone są ostrołukowymi arkadami wspartymi na ośmiobocznych kolumnach. W ściany naw podpartych na zewnątrz skarpami wmurowano kilkanaście renesansowych płyt nagrobnych.

Wyposażenie

Większość wyposażenia kościoła pochodzi z okresu baroku z XVII i XVIII w.

Na uwagę zasługują:

  • ołtarz główny – pochodzi z drugiej połowy XVIII w. Starsze są natomiast dwa umieszczone w nim obrazy: Ofiarowanie w świątyni (skrzydło północne) i Chrzest w Jordanie (skrzydło południowe). Po obu stronach umieszczono rzeźby św. Piotra i Pawła. Rokokowe tabernakulum wykonano z drewna polichromowanego w kolorze złotym
  • rzeźba Pieta – jeden z najcenniejszych obiektów w kożuchowskim kościele powstał prawdopodobnie w XVIII w. Obecnie znajduje się w kaplicy pw. Wszystkich Świętych. Nieznany jest obecnie jej autor, wiadomo tylko że reprezentował nurt rzeźby XVIII wiecznej nawiązującej do późnego gotyku
  • ambona – z 1681 r. Wykonana z marmoryzowanego i złoconego drewna. Ozdobiona scenami z Nowego Testamentu, puttami, owocowymi girlandami i konchami
  • liczne obrazy olejne, m.in. Chrystus przed Kajfaszem, Chrystus przed Piłatem, Zstąpienie do piekieł, Jerzy walczący ze smokiem
  • organy – 23 głosowe, ukończone w 1840 r. przez Ludwiga Hartiga z Nowej Soli. Poświęcenia dokonano 29 listopada 1840 r. W roku 1992 przeprowadzono remont organów

Galeria:

Panoramy sferyczne 3D:

Inne zabytki w województwie lubuskim:

Krzyż kamienny w Długiem

Krzyż kamienny w Długiem, odkryty przez Muzeum Ziemi Szprotawskiej w 2011 roku w zachodniej części muru otaczającego ruiny kościoła św. Jakuba.  Krzyż typu maltańskiego. Rozpiętość ramion wynosi 50 cm. Nie jest znana data ani powód powstania tego krzyża. Możliwe, że pochodzi on z późnego średniowiecza. Jest to jednak hipoteza nie poparta żadnymi dowodami. Datowanie utrudnia również bardzo prosta forma krzyża, nieposiadającego cech stylowych, pozwalających na przybliżone datowanie metodą analizy porównawczej.

Kościół w Borowie Wielkim

Wczesnogotycki kościół wybudowano na niewielkim wzniesieniu w środkowej części wsi. Powstała wtedy jednonawowa, murowana z kamienia i cegły świątynia z wyodrębnionym prostokątnym prezbiterium. W XV w. kościół przekształcono, dobudowując od północy do prezbiterium zakrystię i do nawy od zachodu wysoką, wzmocnioną masywnymi skarpami wieżę.

Kościół w Miłakowie

Pierwotna budowla nie jest niestety znana. Obecny kościół zastąpił zapewne budynek drewniany w XVI w. Wzniesiono go z cegły i kamienia. Kościół składa się z nawy głównej do której od wschodu dobudowano prezbiterium, od zachodu wieżę, od południa kruchtę, a od północy zakrystię. Wszystkie pomieszczenia oprócz zakrystii nakryte są sklepieniem kolebkowo-krzyżowym. Wieża u podstawy czworokątna z cylindryczna klatką schodową od południa, w górnej części przechodzi w ośmiobok przykryty dachem w którego wystaje murowana latarnia przekryta takim samym dachem.

Lapidarium we Wschowie

Założony w 1609 r staromiejski cmentarz protestancki we Wschowie jest najstarszą nekropolą chrześcijańską w Polsce położoną poza murami miasta. Cmentarz usytuowany jest w północnej części miasta w sąsiedztwie cmentarza parafialnego. Otoczony murem, położony jest na płaskim terenie w klinie ulic: Polnej, Spokojnej i Solnej. Założony został w roku 1609, a pierwszą pochowaną tam osobą była żona ówczesnego Burmistrza Wschowy Piotra Deutschlendera, Małgorzata. Miało to miejsce 25 lutego 1609 r.

Krzyż kamienny w Miłakowie

Krzyż kamienny typu łacińskiego, o wymiarach 75x44x23 cm. Wykonany jest ze zlepieńca. Nie jest znana data ani powód powstania tego krzyża. Możliwe, że pochodzi on z późnego średniowiecza. Jest to jednak hipoteza nie poparta żadnymi dowodami. Datowanie utrudnia również bardzo prosta forma krzyża, nieposiadającego cech stylowych, pozwalających na przybliżone datowanie metodą analizy porównawczej.

Pałac w Długich

Pałac w Długich, we wschodniej części wsi, barokowy. Wzniesiony w 1740 roku. Jest to piętrowy, kryty dachem mansardowym budynek. Wejście zdobi portal z filarami podtrzymującymi balkon. Po bokach znajdują się oficyny z XIX wieku. Wokół pałacu umiejscowiono park o powierzchni 13,2 ha. 

Dawny kościół ewangelicki w Nowym Miasteczku

Klasycystyczny kościół powstał w latach 1784-85 na miejscu starszego, szachulcowego z 1744 r. Tuż po II wojnie światowej budynek kościoła był systematycznie dewastowany. Część wyposażenia, w tym ołtarz wywieziono do Krosna Odrzańskiego, reszta została zniszczona. Do dziś nie jest do końca wyjaśniona sprawa kradzieży dwóch dzwonów z kościelnej wieży. Pod koniec lat 50. budynek zaczął być wykorzystywany jako magazyn fabryki mebli. Dzięki różnym zabiegom Zielonogórskie Fabryki Mebli sfinansowały remont dachu kościoła.

Wieża kościoła ewangelickiego w Broniszowie

W 1863 r. z inicjatywy właściciela wsi Augusta von Tschammer und Quaritz miejscowi protestanci wznieśli na terenie cmentarza swoją świątynię pw. Zmartwychwstania. Świątynia stanęła na miejscu niewielkiej drewnianej kaplicy pogrzebowej, w której już od 1859 r. odbywały się nabożeństwa protestanckie. Murowany kościół wzniesiono w stylu neoromańskim, na planie prostokąta z niewielką absydą od wschodu. W 1872 r. od zachodu dostawiono wysoką trójkondygnacyjną wieżę zwieńczoną iglicami (główna i 4 narożne), na której zawieszono 2 dzwony. W 1917 r. dzwony zostały zdjęte na potrzeby wojenne, ale w 1927 r. właściciele wsi ufundowali nowy dzwon.

Ruina zboru ewangelickiego w Przecławiu

Zbór ewangelicki, zbudowany w roku 1769. Remontowany w latach 1869, 1907 i 1927. Salowy, murowany z cegły, od wschodu zamknięty trójbocznie. Strop w zborze zawalił się w kwietniu 2012 roku.

Krzyż kamienny w Mirocinie Dolnym

Krzyż kamienny, wzniesiony około XIV wieku, znajdujący się w lesie między Mirocinem Dolnym, a Kożuchowem, o wymiarach 138 x 68 x 22/34 cm. Wykonany ze zlepieńca. Nie jest znana data ani powód powstania tego krzyża. Możliwe, że pochodzi on z późnego średniowiecza. Jest to jednak hipoteza nie poparta żadnymi dowodami. Datowanie utrudnia również bardzo prosta forma krzyża, nieposiadającego cech stylowych, pozwalających na przybliżone datowanie metodą analizy porównawczej. Przypuszczenie, że jest to tzw. krzyż pokutny

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: