Kościół pw. Matki Boskiej Gromnicznej w Kożuchowie

Zwiedzony: 24 listopada 2002

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 97 z 16.04.1958

Kożuchów, PL
0°C
Scattered clouds
Kościół pw. Matki Boskiej Gromnicznej w Kożuchowie
marzec 2008

Położenie:

Kościół pw. Matki Boskiej Gromnicznej w Kożuchowie – 

(niem. Freystadt), 

w północno–zachodniej części rynku, 

w powiecie 

nowosolskim, 

w województwie lubuskim, 

w Polsce.

Opis:

Kościół pw. Matki Boskiej Gromnicznej w Kożuchowie został wybudowany w połowie XIII wieku jako skromna, kamienna, jednonawowa budowla (wg legendy miał powstać z fundacji Bolesława Krzywoustego już w 1125 roku). Pierwsza wzmianka pochodzi z 1272 roku z dokumentów księcia Henryka III głogowskiego. Po zniszczeniu w pożarze w 1339 r. został odbudowani i jednocześnie powiększony. Dalszej rozbudowy dokonano w XV w. dobudowując kaplicę, zakrystię i nawę boczną przy prezbiterium. Po kolejnym pożarze w 1554 r. podwyższono mury prezbiterium wyrównując je z murami naw, a dachy zastąpiono trzema równoległymi nakrywającymi poszczególne nawy. Także dach wieży do tej pory iglicowy został wzbogacony o krenelaż.

W roku 1725 dobudowana została kaplica Oliwna. W 1840 r. ukończono budowę organów.

Architektura

Wielokrotne przebudowy, modernizacje, rozbudowy spowodowały że dzisiaj kościół jest trzynawową budowlą z kamienia i cegły. Główna bryła kościoła utrzymana jest w stylu gotyckim, wieża i jej dach prezentują styl barokowy natomiast sklepienie nawy oraz prezbiterium przebudowane zostało w epoce renesansu. Nawy i prezbiterium przekryte są sklepieniem krzyżowym, kaplice – krzyżowo-żebrowym, a zakrystia – sieciowym. Nawy wydzielone są ostrołukowymi arkadami wspartymi na ośmiobocznych kolumnach. W ściany naw podpartych na zewnątrz skarpami wmurowano kilkanaście renesansowych płyt nagrobnych.

Wyposażenie

Większość wyposażenia kościoła pochodzi z okresu baroku z XVII i XVIII w.

Na uwagę zasługują:

  • ołtarz główny – pochodzi z drugiej połowy XVIII w. Starsze są natomiast dwa umieszczone w nim obrazy: Ofiarowanie w świątyni (skrzydło północne) i Chrzest w Jordanie (skrzydło południowe). Po obu stronach umieszczono rzeźby św. Piotra i Pawła. Rokokowe tabernakulum wykonano z drewna polichromowanego w kolorze złotym
  • rzeźba Pieta – jeden z najcenniejszych obiektów w kożuchowskim kościele powstał prawdopodobnie w XVIII w. Obecnie znajduje się w kaplicy pw. Wszystkich Świętych. Nieznany jest obecnie jej autor, wiadomo tylko że reprezentował nurt rzeźby XVIII wiecznej nawiązującej do późnego gotyku
  • ambona – z 1681 r. Wykonana z marmoryzowanego i złoconego drewna. Ozdobiona scenami z Nowego Testamentu, puttami, owocowymi girlandami i konchami
  • liczne obrazy olejne, m.in. Chrystus przed Kajfaszem, Chrystus przed Piłatem, Zstąpienie do piekieł, Jerzy walczący ze smokiem
  • organy – 23 głosowe, ukończone w 1840 r. przez Ludwiga Hartiga z Nowej Soli. Poświęcenia dokonano 29 listopada 1840 r. W roku 1992 przeprowadzono remont organów

Galeria:

Panoramy sferyczne 3D:

Inne zabytki w województwie lubuskim:

Kościół św. Barbary w Nowej Soli

Kościół pw. św. Barbary w Nowej Soli – jednonawowa świątynia, wybudowana w 1900 r. w stylu neogotyku angielskiego. Niegdyś nowosolscy wyznawcy ewangelicko-luterańskiego kościoła (potoczna nazwa "staroluteranie") na nabożeństwa udawali się do Kożuchowa. Jednakże w 1900 r. rozpoczęto budowę niewielkiej świątyni staroluterańskiej na terenie Nowej Soli. Dawniej oddany wiernym wyznania luterańskiego, jako kościół odkupiciela, jednak świątynię tę po wojnie przejęli kapucyni, a na jej patronkę wybrali św. Barbarę. Po przebudowie miasta, oraz zmianie nazw ulic w 1991 r. ulicę, przy której znajduje się ten uroczy kościółek przemianowano na św. Barbary (do 1945 r. była to ulica Luterstrasse).

Kościół w Mycielinie

Wczesnogotycki kościół w Mycielinie powstał w drugiej połowie XIII w. Około połowy XVI w przebudowany i rozbudowany o wieżę od strony zachodniej. Kruchta i mauzoleum powstały w XVII i XVIII wieku. Murowany z kamienia, jednonawowy z prostokątnym prezbiterium od wschodu z przylegającą do niego zakrystią od północy i kruchtą od południa. We nawie drewniany strop z XVI w., w prezbiterium sklepienie sieciowe z XVI w. Zachowały się trzy tryptyki późnogotyckie z XVI w., rzeźba Madonny (około 1420-30), krucyfiks (XVI w.) oraz renesansowe i barokowe płyty nagrobne.

Dwór w Kamionce

Dwór w Kamionce, który uważa się za najstarszą część zespołu, zbudowaną w drugiej połowie lub pod koniec XVII wieku prawdopodobnie przez Hansa Christopha von Berge z Niwisk. Został wzniesiony na miejscu starszej, być może średniowiecznej siedziby szlacheckiej, której relikty widnieją jeszcze w części podziemnej. Gruntownej przebudowy obiektu dokonano około połowy XIX wieku. Późnoklasycystyczny dwór, który zachował się do dziś zbudowano z kamienia i cegły na planie prostokąta i nakryto niskim, czterospadowym dachem.

Pałac w Mycielinie

Po 1945 r. założenie zostało przejęte przez Skarb Państwa. W tym okresie pałac w Mycielinie uległ największej dewastacji i bezpowrotnie popadł w ruinę. Ostatecznie został wyburzony na początku lat 60. XX w. Obecnie park i pozostałe budynki gospodarcze są własnością prywatną.

Ruina kościoła w Złotniku

Ruina gotyckiego kościoła wzniesionego w XIV stuleciu, przebudowanego w 1519, 1561 i 1597 roku oraz powiększonego w XVIII-XIX wieku. Świątynia jednonawowa, murowana z kamienia polnego, z prostokątną wieżą, ze sklepieniem sieciowym w nawie i dwutraktowym krzyżowo-żebrowym ze wspornikami maszkaronowymi w prezbiterium. Zachowała się częściowo gotycka polichromia, drzwi z okuciami, dwa profilowane ostrołukowe portale ceramiczne. Kościół pozostaje w ruinie od 1945 roku.

Pałac w Brodach

Powstanie pałacu w Brodach związane jest z magnackim rodem Promnitzów władającym miejscowością w latach 1607-1726. Rozpoczęte przez Ulryka von Promnitz prace budowlane doprowadziły do powstania okazałej rezydencji wzniesionej na planie podkowy otoczonej założeniem parkowym typu francuskiego. Gruntownie przebudowany w latach 1741-1749 na polecenie nowego właściciela hrabiego Henryka Bruhla zyskał jednorodny barokowy charakter.

Kościół św. Antoniego w Nowej Soli

Kościół pw. św. Antoniego w Nowej Soli autorstwa berlińskiego architekta Friedricha Augusta Stülera, utrzymany w stylistyce neoromanizmu. Kamień węgielny położono 9 kwietnia 1835. Budowę ukończono w 1839. Wybudowany z charakterystycznej czerwonej cegły, jednoprzestrzenny, stroną prezbiterialną skierowany na północ. Założony na rzucie prostokąta z wydzieloną we wnętrzu półkolistą absydą. Od północy przylega pięcioboczna zakrystia, od południa ośmioboczna wieża z zegarem. Wnętrze opięte dwukondygnacyjnymi emporami, wspartymi na filarach.

Willa w Cisowie

Na początku XX w. majątek kupił od Alfreda von Kalckreuth Paul Brose. On też wybudował stylową wille i założył niewielki park obok folwarku. Ostatnim właścicielem był Otto Rodolle, który kupił Cisów w latach trzydziestych XX w., a wyjechał stąd dopiero w 1946 r. W czasie działań wojennych w 1945 roku, artyleria radziecka z okolicznych wzgórz prowadziła ostrzał miasta Kożuchów.

Dwór w Letnicy

Budowę pierwszego założenia dworsko-folwarcznego należy wiązać z postacią Christopha von Köslitz z Buchałowa – męża Margaret von Knobelsdorff, który w 1569 roku otrzy­mał Letnicę w lenno. 20 grudnia 1601 roku część wsi z górnym folwar­kiem i nowym dworem przejął po jego śmierci Hans. W roku 1685 najmłodszy syn Han­sa – Max von Köslitz sprzedał niedochodowy majątek za dziesięć tysięcy talarów Hanso­wi von Schenkendorf. Bezdzietny von Schenkendorf testamentem z dnia 30 czerwca 1692 roku ustanowił spadkobiercami dóbr letnickich braci Hansa i Sigmunda von Diebitsch z Narthen. W roku 1733, po spłaceniu brata, Hans Diebitsch przebudował renesansowy dwór, nadając mu formę barokową. Prace zakończono w 1735 roku.

Dwór w Ciepielowie

W 1592 r. właścicielem Ciepielowa był Wolf von Braun. Prawdopodobnie rodzina Braunów wybudowała na terenie folwarku pierwszą siedzibę. Na przełomie XVI i XVII wieku na niewielkim wzniesieniu powstał, murowany z kamienia i cegły dwór, który w późniejszych czasach uległ znacznym przekształceniom. Na początku XIX wieku miała miejsce gruntowna przebudowa siedziby właściciela, w jej pobliżu założono ogród. Modernizacje te przeprowadziła rodzina baronów von Dyherrn-Czetrittz, która przez kilka dziesięcioleci zarządzała posiadłością. W 1966 r. przeprowadzono kapitalny remont dworu. Ostatnia przebudowa zatarła ostatecznie elementy wcześniejszego założenia i tylko fragmenty piwnic wskazują na renesansową genezę budowli.

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: