Dwór w Jabłonowie

Zwiedzony: 28 czerwca 2020

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 1285 z 28.09.1964

Rate limit exceeded, please try again in few seconds.
Dwór w Jabłonowie
czerwiec 2020

Położenie:

Dwór w Jabłonowie – 

(niem. Schönbrunn), 

we wschodniej części miejscowości, przy ul. Dębowej, 

w powiecie 

żagańskim, 

w województwie lubuskim, 

w Polsce.

Opis:

Pierwsza wzmianka na temat wsi pochodzi z połowy XIII wieku. Stała się wówczas dona­cją dla zakonu augustianów uczynioną przez książąt żagańskich i pozostawała w ich rękach do czasu sekularyzacji. Pod koniec XVII wieku zbudowano barokową rezydencję dla opa­ta żagańskiego. Tuż obok postawiono obszerny budynek pełniący rolę kuchni. W 1752 roku dwór poddano remontowi. Zapewne w 2. poł. XVIII wieku założono park krajobra­zowy. W 1810 roku nastąpiła kasata zakonu augustianów, a pozostające w ich rękach ma­jątki przeszły pod zarząd domen królewskich. Majątek w Jabłonowie do 1945 roku był własnością państwa pruskiego, wydzierżawianą poszczególnym urzędnikom królewskim. W 2. poł. XIX wieku, kiedy zarządzał nim von Sametzki, nastąpiła dobudowa skrzydła za­chodniego. Po nim, do roku 1945, rezydował w Jabłonowie Maxymilian Kinitz.

Dwór zbudowany został na planie prostokąta z aneksem od zachodu. Jest to budowla mu­rowana, tynkowana, częściowo podpiwniczona, zamknięta dachem mansardowym, kry­tym dachówką ceramiczną karpiówką. Elewacja frontowa, południowa jest ośmioosio­wa, z czego trzy osie zachodnie przypadają na część rozbudowaną w 2. poł. XVIII wieku. Z pozostałych pięciu osi trzy środkowe są lekko zryzalitowane i podkreślone w partii da­chu trójkątnym naczółkiem. Naroża całej fasady oraz pozornego ryzalitu urozmaicają wy­rabiane w tynku pasy boniowań. Trzecią oś od strony zachodniej zajmuje w przyziemiu wejście do wnętrza poprzedzone wyżej balkonem. Pierwotne, główne wejście mieściło się w osi środkowej partii zwieńczonej tympanonem. Obecnie także jest ono czytelne, choć nie pełni swojej dawnej funkcji. Jest to otwór zamknięty półkoliście, obwiedziony gładką opaską. Nad wejściem widoczny jest kartusz z herbem opackim i datą „1752”. Z zachowa­nej fragmentarycznie stolarki drzwiowej można przypuszczać, że była dwuskrzydłowa, ra­mowo-płycinowa z półkolistym nadświetlem podzielonym wachlarzowo ułożonymi szpro­sami. Podziały horyzontalne dworu wyznaczają cokół, gzyms międzykondygnacyjny oraz szeroki pas gzymsu wieńczącego. Obecnie wejście do dworu znajduje się od strony podwó­rza, w trzeciej osi zachodniej przyziemia.

Elewacja północna jest siedmioosiowa, niesymetryczna, mieszcząca wejścia w osi trzeciej i siódmej. Dodatkowo oś trzecia od zachodu podkreślona została w partii dachu małą wy­stawką zamkniętą trójkątnym daszkiem. Oprócz okien podziały pionowe wyznaczają tak­że boniowane pasy narożne oraz międzyokienne. Gzyms międzykondygnacyjny w partii dobudowanego skrzydła założony został nieco wyżej niż w pozostałej części tej elewacji. Otwory okienne są – tak jak i w fasadzie – prostokątne, otoczone gładkimi opaskami. Ele­wacja wschodnia jest czteroosiowa. Dwie osie środkowe w formie pseudoryzalitu zamyka w partii dachu trójkątny naczółek przepruty owalnym otworem doświetlającym i wentylu­jącym poddasze. Naroża elewacji oraz psedoryzalitu otrzymały pasowe boniowania. Otwo­ry okienne są prostokątne, opracowane analogicznie jak w fasadzie. Elewacja wschodnia jest dwuosiowa, utrzymana w charakterze całego obiektu. Starsza część dworu opata jest dwutraktowa, posadowiona nieco niżej niż część dobudowana w połowie XVIII wieku. Parter oprócz korytarza, składał się pierwotnie z siedmiu sal, podzielonych współcześnie na mniejsze lokalności. Klatka schodowa mieści się w korytarzu biegnącym w części dobudo­wanej. Na piętro prowadzą drewniane schody z podestem i tralkową balustradą. Część do­budowana jest trójtraktowa i składa się generalnie z trzech dużych sal. W obiekcie nie za­chował się pierwotny wystrój ani wyposażenie wnętrz.

Po II wojnie światowej dobra zostały przejęte przez Skarb Państwa w zarządzie PGR. Od początku lat 90. XX wieku administratorem została Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, a obecnie stanowi własność prywatną.

na podstawie

LWKR

Opis powstał na podstawie:

Jabłonów - Dwór
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie lubuskim:

Kościół w Mirocinie Dolnym

Zbudowany na wzniesieniu w zachodniej części wsi kościół gotycki powstał w końcu XIII w. nosząc wówczas wezwanie św. Andrzeja. W roku 1271 wieś jaki i zapewne kościół przekazany został przez księcia głogowskiego Konrada pod patronat zakonowi żeńskiemu z Nowogrodu Bobrzańskiego. Do połowy XV w. kościół należał do parafii w Mirocinie Górnym. Samodzielna parafia utworzona została po 1522 r. W końcu XIX w. świątynia popadła w ruinę z powodu opuszczenia. Do dziś kościół przetrwał w stanie praktycznie niezmienionym, remont generalny przeszedł w roku 1946). W 1948 świątynie poświęcono i ponownie włączono do parafii w Mirocinie Górnym. Ponownego remontu dokonano w końcu XX w.

Pałac w Zimnej Brzeźnicy

Pałac w Zimnej Brzeźnicy został wybudowany zapewne po pożarze poprzedniej rezydencji w końcu XIX. Na tyłach pałacu istnieje park krajobrazowy z tego samego okresu.

Zamek Bobrzany

Pierwsze informacje o wsi pochodzą z początków XIV wieku. Źródła mówią o istnieniu tam siedziby rycerskiej, która nieużytkowana, popadła w końcu średniowiecza w ruinę. Początkowo Bobrzany połączone były z Chichami, a bezpośrednie sąsiedztwo z Janowcem spowodowało, że wybudowaną w latach 1544-1560 na fundamentach starszej wieży rezydencje, określano jako zamek w Chichach Górnych lub Janowcu.

Klasztor w Gościkowie-Paradyżu

Pierwotnie klasztor cysterski z XIII-XIV wieku (pozostał korpus nawowy ukończony ok. 1280, późniejsze piętnastowieczne gotyckie freski), powiększony i przebudowany w stylu późnego baroku w wieku XVIII. Dwukondygnacyjny budynek klauzury przylega do kościoła do wschodu oraz południa. Posiada dwa dziedzińce: starszy gotycki, zwany małym wirydarzem oraz nowy, nazywany dużym wirydarzem. W małym wirydarzu zachowały się gotyckie przęsła oraz fragmenty polichromii ściennej. Duży wirydarz, jak i elewacje budynku, mają wystrój barokowy. W XVIII w. trzy naroża budynku klasztoru wzbogacono o wieże w formie baszt i nakryto dzwonowatymi hełmami.

Kościół w Borowie Wielkim

Wczesnogotycki kościół wybudowano na niewielkim wzniesieniu w środkowej części wsi. Powstała wtedy jednonawowa, murowana z kamienia i cegły świątynia z wyodrębnionym prostokątnym prezbiterium. W XV w. kościół przekształcono, dobudowując od północy do prezbiterium zakrystię i do nawy od zachodu wysoką, wzmocnioną masywnymi skarpami wieżę.

Kapliczki wotywne w Kożuchowie

Z ufundowanych około 1670 roku przez Georga Abrahama von Dyherrn dwunastu kapliczek, do dnia dzisiejszego zachowało się jedynie osiem. Nie jest dokładnie stwierdzone z jakiego powodu Dyherrn kazał wybudować kapliczki. Podniesiony do godności barona w 1655 roku, od 1660 roku był też właścicielem Brzegu, pełnił urząd radcy cesarskiego i był dworzaninem cesarza Leopolda. Znany był również z wielu fundacji sakralnych. Nie wiadomo czy w ten sposób chciał zaznaczyć swoje wyznanie katolickie, działo się to niedługo po wojnie trzydziestoletniej.

Lapidarium w Kożuchowie

Lapidarium w Kożuchowie (sepulkralne) należy do jednego z najlepiej zachowanych zespołów rzeźby nagrobnej w Polsce. Powstało w latach 70-tych na terenie byłego cmentarza protestanckiego, na założenie którego gmina ewangelicka dostała pozwolenie w 1634 roku. Cmentarz Św. Trójcy, zlokalizowany na Przedmieściu Żagańskim ( obecnie przy ul.1-go Maja ), użytkowany jeszcze sporadycznie po 1945 roku, był główną nekropolą miasta

Mury obronne w Lubsku

Mimo położenia miasta nad rzeką Lubszą, już w XIII w. istniał system obronny składający się z wałów ziemnych, palisady, fosy i drewnianych bram, o czym wspomina przywilej z 1283 r. W obręb tych umocnień włączony był także zamek. W XIV w. poszerzając obszar fortyfikacji, zmieniono drewnianą palisadę na mur z kamienia polnego wzmacniając go 16-ma basztami i dwoma furtami. U wylotu dróg wzniesiono bramy: Gubińską na styku dzisiejszej ul. Krakowskie Przedmieście z ul. E. Plater i bramę Żarską przy ul Kopernika. Pod koniec XV w. wzmocniono fortyfikacje wznosząc między innymi basztę bramy Żarskiej.

Dwór w Gorzupi Dolnej

Dwór w Gorzupi Dolnej (niem. Nieder Gorpe) zbudowany został prawdopodobnie w latach 1530-1540 na podwalinach wcześniej­szego założenia obronnego. W dokumentach z 1540 roku jako jego właściciela wymieniono Melchiora (lub Siegmunda) von Berge.

Kościół w Borowie Polskim

Według tradycji kościół w Borowie Polskim istniał już w 1414 roku, obecny wzniesiony został na jego miejscu przez Rechenbergów w XV w. Gruntownej przebudowy dokonano ok. połowy XVI w.

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: