Dwór w Jabłonowie

Zwiedzone: 28 czerwca 2020

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 1285 z 28.09.1964

Dwór w Jabłonowie
czerwiec 2020

Położenie:

Dwór w Jabłonowie – 
(niem. Schönbrunn), 

we wschodniej części miejscowości, przy ul. Dębowej

, w powiecie 
żagańskim, 
w województwie lubuskim, 
w Polsce.

Opis:

Pierwsza wzmianka na temat wsi pochodzi z połowy XIII wieku. Stała się wówczas dona­cją dla zakonu augustianów uczynioną przez książąt żagańskich i pozostawała w ich rękach do czasu sekularyzacji. Pod koniec XVII wieku zbudowano barokową rezydencję dla opa­ta żagańskiego. Tuż obok postawiono obszerny budynek pełniący rolę kuchni. W 1752 roku dwór poddano remontowi. Zapewne w 2. poł. XVIII wieku założono park krajobra­zowy. W 1810 roku nastąpiła kasata zakonu augustianów, a pozostające w ich rękach ma­jątki przeszły pod zarząd domen królewskich. Majątek w Jabłonowie do 1945 roku był własnością państwa pruskiego, wydzierżawianą poszczególnym urzędnikom królewskim. W 2. poł. XIX wieku, kiedy zarządzał nim von Sametzki, nastąpiła dobudowa skrzydła za­chodniego. Po nim, do roku 1945, rezydował w Jabłonowie Maxymilian Kinitz.

Dwór zbudowany został na planie prostokąta z aneksem od zachodu. Jest to budowla mu­rowana, tynkowana, częściowo podpiwniczona, zamknięta dachem mansardowym, kry­tym dachówką ceramiczną karpiówką. Elewacja frontowa, południowa jest ośmioosio­wa, z czego trzy osie zachodnie przypadają na część rozbudowaną w 2. poł. XVIII wieku. Z pozostałych pięciu osi trzy środkowe są lekko zryzalitowane i podkreślone w partii da­chu trójkątnym naczółkiem. Naroża całej fasady oraz pozornego ryzalitu urozmaicają wy­rabiane w tynku pasy boniowań. Trzecią oś od strony zachodniej zajmuje w przyziemiu wejście do wnętrza poprzedzone wyżej balkonem. Pierwotne, główne wejście mieściło się w osi środkowej partii zwieńczonej tympanonem. Obecnie także jest ono czytelne, choć nie pełni swojej dawnej funkcji. Jest to otwór zamknięty półkoliście, obwiedziony gładką opaską. Nad wejściem widoczny jest kartusz z herbem opackim i datą „1752”. Z zachowa­nej fragmentarycznie stolarki drzwiowej można przypuszczać, że była dwuskrzydłowa, ra­mowo-płycinowa z półkolistym nadświetlem podzielonym wachlarzowo ułożonymi szpro­sami. Podziały horyzontalne dworu wyznaczają cokół, gzyms międzykondygnacyjny oraz szeroki pas gzymsu wieńczącego. Obecnie wejście do dworu znajduje się od strony podwó­rza, w trzeciej osi zachodniej przyziemia.

Elewacja północna jest siedmioosiowa, niesymetryczna, mieszcząca wejścia w osi trzeciej i siódmej. Dodatkowo oś trzecia od zachodu podkreślona została w partii dachu małą wy­stawką zamkniętą trójkątnym daszkiem. Oprócz okien podziały pionowe wyznaczają tak­że boniowane pasy narożne oraz międzyokienne. Gzyms międzykondygnacyjny w partii dobudowanego skrzydła założony został nieco wyżej niż w pozostałej części tej elewacji. Otwory okienne są – tak jak i w fasadzie – prostokątne, otoczone gładkimi opaskami. Ele­wacja wschodnia jest czteroosiowa. Dwie osie środkowe w formie pseudoryzalitu zamyka w partii dachu trójkątny naczółek przepruty owalnym otworem doświetlającym i wentylu­jącym poddasze. Naroża elewacji oraz psedoryzalitu otrzymały pasowe boniowania. Otwo­ry okienne są prostokątne, opracowane analogicznie jak w fasadzie. Elewacja wschodnia jest dwuosiowa, utrzymana w charakterze całego obiektu. Starsza część dworu opata jest dwutraktowa, posadowiona nieco niżej niż część dobudowana w połowie XVIII wieku. Parter oprócz korytarza, składał się pierwotnie z siedmiu sal, podzielonych współcześnie na mniejsze lokalności. Klatka schodowa mieści się w korytarzu biegnącym w części dobudo­wanej. Na piętro prowadzą drewniane schody z podestem i tralkową balustradą. Część do­budowana jest trójtraktowa i składa się generalnie z trzech dużych sal. W obiekcie nie za­chował się pierwotny wystrój ani wyposażenie wnętrz.

Po II wojnie światowej dobra zostały przejęte przez Skarb Państwa w zarządzie PGR. Od początku lat 90. XX wieku administratorem została Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, a obecnie stanowi własność prywatną.

na podstawie

LWKR

Opis powstał na podstawie:

Jabłonów - Dwór
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie lubuskim:

Komentarze:

Dodaj komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: