Dwór w Jabłonowie

Zwiedzony: 28 czerwca 2020

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 1285 z 28.09.1964

,
0°C
Dwór w Jabłonowie
czerwiec 2020

Położenie:

Dwór w Jabłonowie – 

(niem. Schönbrunn), 

we wschodniej części miejscowości, przy ul. Dębowej, 

w powiecie 

żagańskim, 

w województwie lubuskim, 

w Polsce.

Opis:

Pierwsza wzmianka na temat wsi pochodzi z połowy XIII wieku. Stała się wówczas dona­cją dla zakonu augustianów uczynioną przez książąt żagańskich i pozostawała w ich rękach do czasu sekularyzacji. Pod koniec XVII wieku zbudowano barokową rezydencję dla opa­ta żagańskiego. Tuż obok postawiono obszerny budynek pełniący rolę kuchni. W 1752 roku dwór poddano remontowi. Zapewne w 2. poł. XVIII wieku założono park krajobra­zowy. W 1810 roku nastąpiła kasata zakonu augustianów, a pozostające w ich rękach ma­jątki przeszły pod zarząd domen królewskich. Majątek w Jabłonowie do 1945 roku był własnością państwa pruskiego, wydzierżawianą poszczególnym urzędnikom królewskim. W 2. poł. XIX wieku, kiedy zarządzał nim von Sametzki, nastąpiła dobudowa skrzydła za­chodniego. Po nim, do roku 1945, rezydował w Jabłonowie Maxymilian Kinitz.

Dwór zbudowany został na planie prostokąta z aneksem od zachodu. Jest to budowla mu­rowana, tynkowana, częściowo podpiwniczona, zamknięta dachem mansardowym, kry­tym dachówką ceramiczną karpiówką. Elewacja frontowa, południowa jest ośmioosio­wa, z czego trzy osie zachodnie przypadają na część rozbudowaną w 2. poł. XVIII wieku. Z pozostałych pięciu osi trzy środkowe są lekko zryzalitowane i podkreślone w partii da­chu trójkątnym naczółkiem. Naroża całej fasady oraz pozornego ryzalitu urozmaicają wy­rabiane w tynku pasy boniowań. Trzecią oś od strony zachodniej zajmuje w przyziemiu wejście do wnętrza poprzedzone wyżej balkonem. Pierwotne, główne wejście mieściło się w osi środkowej partii zwieńczonej tympanonem. Obecnie także jest ono czytelne, choć nie pełni swojej dawnej funkcji. Jest to otwór zamknięty półkoliście, obwiedziony gładką opaską. Nad wejściem widoczny jest kartusz z herbem opackim i datą „1752”. Z zachowa­nej fragmentarycznie stolarki drzwiowej można przypuszczać, że była dwuskrzydłowa, ra­mowo-płycinowa z półkolistym nadświetlem podzielonym wachlarzowo ułożonymi szpro­sami. Podziały horyzontalne dworu wyznaczają cokół, gzyms międzykondygnacyjny oraz szeroki pas gzymsu wieńczącego. Obecnie wejście do dworu znajduje się od strony podwó­rza, w trzeciej osi zachodniej przyziemia.

Elewacja północna jest siedmioosiowa, niesymetryczna, mieszcząca wejścia w osi trzeciej i siódmej. Dodatkowo oś trzecia od zachodu podkreślona została w partii dachu małą wy­stawką zamkniętą trójkątnym daszkiem. Oprócz okien podziały pionowe wyznaczają tak­że boniowane pasy narożne oraz międzyokienne. Gzyms międzykondygnacyjny w partii dobudowanego skrzydła założony został nieco wyżej niż w pozostałej części tej elewacji. Otwory okienne są – tak jak i w fasadzie – prostokątne, otoczone gładkimi opaskami. Ele­wacja wschodnia jest czteroosiowa. Dwie osie środkowe w formie pseudoryzalitu zamyka w partii dachu trójkątny naczółek przepruty owalnym otworem doświetlającym i wentylu­jącym poddasze. Naroża elewacji oraz psedoryzalitu otrzymały pasowe boniowania. Otwo­ry okienne są prostokątne, opracowane analogicznie jak w fasadzie. Elewacja wschodnia jest dwuosiowa, utrzymana w charakterze całego obiektu. Starsza część dworu opata jest dwutraktowa, posadowiona nieco niżej niż część dobudowana w połowie XVIII wieku. Parter oprócz korytarza, składał się pierwotnie z siedmiu sal, podzielonych współcześnie na mniejsze lokalności. Klatka schodowa mieści się w korytarzu biegnącym w części dobudo­wanej. Na piętro prowadzą drewniane schody z podestem i tralkową balustradą. Część do­budowana jest trójtraktowa i składa się generalnie z trzech dużych sal. W obiekcie nie za­chował się pierwotny wystrój ani wyposażenie wnętrz.

Po II wojnie światowej dobra zostały przejęte przez Skarb Państwa w zarządzie PGR. Od początku lat 90. XX wieku administratorem została Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, a obecnie stanowi własność prywatną.

na podstawie

LWKR

Opis powstał na podstawie:

Jabłonów - Dwór
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie lubuskim:

Lapidarium we Wschowie

Założony w 1609 r staromiejski cmentarz protestancki we Wschowie jest najstarszą nekropolą chrześcijańską w Polsce położoną poza murami miasta. Cmentarz usytuowany jest w północnej części miasta w sąsiedztwie cmentarza parafialnego. Otoczony murem, położony jest na płaskim terenie w klinie ulic: Polnej, Spokojnej i Solnej. Założony został w roku 1609, a pierwszą pochowaną tam osobą była żona ówczesnego Burmistrza Wschowy Piotra Deutschlendera, Małgorzata. Miało to miejsce 25 lutego 1609 r.

Kościół św. Andrzeja Apostoła w Szprotawie

Kościół św. Andrzeja Apostoła w Szprotawie powstał w I połowie XIII wieku, najprawdopodobniej w miejscu dawnego kultu pogańskiego boga Flinsa, którego czciła miejscowa ludność słowiańska zamieszkująca Iławę.

Pałac w Pomorsku

Pałac w Pomorsku założony został na planie prostokąta, do którego krótszych boków do­budowano występujące przed lico korpusu głównego aneksy. Plan wzbogacają reprezenta­cyjne schody od frontu oraz ulokowana od strony parku drewniana weranda. Rozwinięcie planu uwidacznia się także w zróżnicowaniu bryły pałacu.

Dwór w Solnikach

Dwór obronny z XVI w. zbudowany przez rodzinę von Braun. Przebudowany w końcu XVIII w. Otrzymał wówczas skromne klasycystyczne dekoracje elewacji. Na początku XIX wieku przeszedł w posiadanie rodu von Dobschütz poprzez małżeństwo Henrietty von Braun z generałem kawalerii Wilhelmem von Dobschütz. Pozostał w ich posiadaniu do 1836 r. kiedy to po śmierci generała został sprzedany doktorowi Gleim. Owdowiała Henrietta zmarła dopiero w 1854 r. Ich tablice nagrobne zachowały się w Solnikach. Rodzina Gleim posiadała dwór do końca II wojny światowej.

Zamek w Sulechowie

Wzniesiony w 1 połowie XIV w. z inicjatywy książąt głogowskich, zapewne na miejscu grodu, został przekształcony podczas odbudowy po pożarze w 1557 r., a w początku XVIII w. powiększony o skrzydło południowe. W XIX–XX w. gotyckie budynki, z wyjątkiem wieży, zostały wyburzone.

Kościół w Borowinie

Kościół w Borowinie – jednonawowa budowla z kamienia polnego i cegły została wzniesiona u schyłku XIII w. w stylu wczesnogotyckim. Otacza go mur z tej samej epoki, w którym znajduje się barokowa brama z XVI w. Po raz pierwszy został przebudowany w końcu XIV wieku. Kościół przez jakiś czas należał do gminy ewangelickiej, ale w 1654 roku został przejęty ponownie przez katolików. Po pożarze z XIX wieku pozostawał jako ruina, w latach 1975-1978 odbudowany staraniem parafii.

Pałac w Witkowie

Pałac w Witkowie pochodzi z XIX w.

Wieża ciśnień w Kożuchowie

Wieża ciśnień – powstała w 1908 roku w najwyższym punkcie miasta (111,80 m n.p.m.) przy ul. Szprotawskiej. Jest to budowla z cegły klinkierowej o wysokości 38,90 m, nawiązująca w swym stylu do średniowiecznego budownictwa obronnego. Zwężający się ku górze trzon, wzniesiony na planie koła, podtrzymuje zbiornik typu Intze. Wieża nadal jest użytkowana zgodnie z pierwotnym założeniem.

Cerkiew w Lipinach

Jest to nowa cerkiew wybudowana w latach 1980–1982. W 1990 nad kruchtą dobudowano wieżę-dzwonnicę, którą zwieńczono kopułą. Wymieniono też wszystkie okna i drzwi oraz ułożono nową drewnianą podłogę. Części konstrukcyjne ikonostasu z XIX w. pochodzą z cerkwi garnizonowej w Żyrardowie.

Pałac w Borowie Wielkim

Po 1716 r. następowały częste zmiany właścicieli wsi - rodziny von Globen z Lasocina, von Tschammer i von Arnold. Rodzinie Arnoldów przypisuje się budowę w pobliżu kościoła klasycystycznego pałacu i założenie niewielkiego parku (ok. 1800 r.)

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: