Dwór w Szybie

Schloss Scheibau

Zwiedzony: 8 kwietnia 2018

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 3133 z 10.08.1979

Nowe Miasteczko, PL
-1°C
Scattered clouds
dwór w szybie
kwiecień 2018

Położenie:

Dwór w Szybie – 

(niem. Scheibau), 

w środkowej części wsi, 

w powiecie 

nowosolskim, 

w województwie lubuskim, 

w Polsce.

Opis:

Dwór w Szybie wzniosła w 1797 roku ówczesna właścicielka – Maria Sophia von Braun z domu von Lehwaldt. W 1813 roku majątek kupuje major von Steinnmann, zaś po jego śmierci dobra przejmuje zięć o nazwisku Hampel. Majątek był wówczas zadłużony a sy­tuację jego pogorszył pożar, który objął w 1834 roku zabudowania gospodarcze. W rezul­tacie, wystawione na licytację dobra nabył w 1841 roku Adolph Neumann. Odbudował on obiekty gospodarcze oraz założył ogród. Zachowała się rycina ukazująca wygląd dworu w Szybie z ok. 1860 roku. Widoczny jest na niej bogaty, barokowy detal architektonicz­ny. W narożach elewacji i w przestrzeniach międzyokiennych występowały pilastry. Opa­ski okienne dekorowane były kluczem, nad każdym oknem parteru umieszczony był fe­ston. Trzy okienne wystawki dachowe posiadały bogaty, barokowy szczyt. Po roku 1860 dokonano przebudowy wnętrza obiektu i znaczących zmian w wystroju elewacji. W latach 1893-1910 roku właścicielem był radca królewski Otto Sperber, a po nim Paul Siecierski i wdowa po nim.

Dwór jest jednokondygnacyjny, posadowiony na wysokich piwnicach, kryty dachem mansardowym, z użytkowym poddaszem. We frontowej połaci dachu znajduje się trzy­osiowa wystawka okienna, kryta dwuspadowym dachem o kalenicy prostopadłej do da­chu głównego. Jest ona rozczłonkowana czterema lizenami, pomiędzy którymi umiesz­czono trzy prostokątne otwory okienne. W partii szczytowej wystawki znajduje się małe okienko zamknięte łukiem odcinkowym. Wystawka flankowana jest dwiema mniejszy­mi, jednookiennymi wystawkami krytymi daszkami pulpitowymi. Dziewięcioosiowa fasa­da rozczłonkowana jest prostokątnymi otworami okiennymi, ujętymi w profilowane opa­ski, spoczywające na parapetach. Drewniana stolarka okienna, posiadająca podziały krzy­żowe, została odtworzona na wzór dawnych, szczątkowo zachowanych okien. Pośrodku fa­sady znajduje się wejście główne do obiektu. Jest ono poprzedzone wachlarzowymi scho­dami z kutą balustradą. Pod schodami znajduje się jedno z zejść do piwnicy. Otwór głów­nych drzwi zamknięty jest łukiem odcinkowym i ujęty profilowaną opaską. Flankują go dwa pilastry o kompozytowych kapitelach. Nad archiwoltą otworu wejściowego, w pro­stokątnej niszy, widnieje rok budowy dworu – MDCCXCVII. Drewniane drzwi główne są dwuskrzydłowe, ramowo-płycinowe z odcinkowo zamkniętym nadświetlem, zdobionym szprosami i centralnie umieszczoną latarnią. Dekorację drzwi stanowi bogato profilowane ślemię z klińcem pośrodku.

Elewacja południowa jest czteroosiowa w partii przyziemia i trzyosiowa w partii poddasza, elewacja północna jest trzyosiowa. Po wojnie środkowe okno w partii przyziemia przero­biono na otwór wejściowy, do którego prowadzą betonowe schody. W pomieszczeniu, do którego prowadzą, znajdowała się zlewnia mleka. Tylna elewacja została opracowana ana­logicznie do fasady. Część otworów okiennych została zamurowana, co spowodowało nie­symetryczne rozłożenie osi. W partii cokołowej znajduje się tylne wejście do piwnicy. Po­działy horyzontalne elewacji tworzą gzyms cokołowy, koronujący, który przechodząc na boczne elewacje, stanowi gzyms międzykondygnacyjny oraz gzyms biegnący pod okapem dachu naczółkowego i oddzielający szczyt wystawki. Podczas przebudowy dworu, wykona­nej po 1860 roku, zlikwidowano barokowy detal architektoniczny elewacji nadając obiek­towi klasycystyczny wygląd.

Wnętrze obiektu było wielokrotnie przebudowane, nie zachowało się nic z dawnego wy­stroju. Układ wnętrza jest trzytraktowy z umieszczoną centralnie sienią biegnącą na prze­strzał. W środkowej części sieni znajduje się murowana klatka schodowa. Drewniane za­biegowe schody na piętrze ograniczone są balustradą o płaskich tralkach.

Obiekt jest w całości podpiwniczony. Pomieszczenia piwniczne częściowo przesklepione są kolebkowo, częściowo przekryte płaskim stropem, a jedno z nich posiada sklepienie krzy­żowe. W południowo-zachodniej części piwnic mieściły się kuchnie. W późniejszym czasie wybudowano tam windę służącą do transportowania potraw na kondygnację mieszkalną.

Po II wojnie światowej dwór przeszedł na własność państwa polskiego. Mieścił się w nim Urząd Gromadzkiej Rady Narodowej, później były mieszkania, a gdy zaczęły walić się stro­py, w 1967 roku został opuszczony. Pod koniec lat 80. XX wieku dwór był mocno zde­wastowany. Całkowicie rozebrane było sklepienie nad głównym pomieszczeniem piwnicz­nym, zawalone były stropy na parterze, naruszone stropy na poddaszu, brak stolarki okien­nej i drzwiowej, brak podłóg, pieców, znaczne ubytki tynków, zniszczone schody prowa­dzące do obiektu. Zachowały się jedynie zabiegowe, dębowe schody prowadzące na podda­sze, podłoga w jednym pomieszczeniu parteru i portal wejściowy z uszkodzonymi drzwia­mi. W roku 1987 dwór przeszedł w ręce prywatne. Obecny właściciel wykonał gruntow­ny remont dworu. W tylnej ścianie budynku odkryto podczas remontu wykonywanego w latach 90. XX wieku, XVIII-wieczną toaletę. Na elewacji zachodniej, w poziomie par­teru, pomiędzy trzecim i czwartym oknem od strony północnej, zamurowany jest otwór o łukowym nadprożu. Prawdopodobnie jest to pozostałość po drugiej toalecie. W 1997 roku Wojciech Jachimowicz utworzył w jednej z sal dworu Muzeum Instrumentów Muzycznych.

W czasie II wojny światowej w dworze mieścił się obóz Służby Pracy Rzeszy (Reichsarbeitsdienst, RAD).

na podstawie

LWKZ

Opis powstał na podstawie:

Szyba - Dwór
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie lubuskim:

Dwór w Mirocinie Średnim

Dwór w Mirocinie Średnim wzniesiony został prawdopodobnie w połowie XVII w., z inicjatywy ówczesnych właścicieli majątku – rodziny von Dyherrn. Otoczony fosą dwór na wzniesieniu był prawdopodobnie rozbudowany ze starszej siedziby, być może wieży mieszkalnej. Wkrótce po przebudowie dwór stracił na znaczeniu stając się mieszkaniem zarządcy, bądź dorosłych synów właściciela.

Pałac w Przełazach

Od XIII wieku jezioro Niesłysz, dzięki nadaniom Henryka Brodatego, było w posiadaniu klasztoru cysterskiego w Trzebnicy, wchodząc w skład tzw. klucza dóbr świebodzińskich. Tutejszy majątek przez wieki pozostawał w rękach różnych właścicieli. Ich listę otwiera junkier von Horne, następnie, w XVII wieku są to m.in. dowódca cesarskich wojsk Franz von Kniegge i baron Dankelman. W wieku XVIII włada tu ród von Kalckreuth, a następnie Erazm von Schenkendorff, zaś pod koniec wieku Fryderyk von Rabenau. XIX wiek ponownie przyniósł częste zmiany własnościowe, które były wynikiem wprowadzanych reform i zmian w niemieckim rolnictwie.

Kościół w Zakęciu

Czas powstania pierwszej świątyni jest nieznany. Według niepotwierdzonych źródeł wzmiankowany był już w 1516 r. W 1844 r. miejscowy kościół katolicki był filią parafii w Otyniu. W 1911 r. wniesiono nowy kościół w stylu neogotyckim. Murowaną z cegły jednonawową świątynię założono na planie prostokąta, od południa dostawiając niewielką zakrystię, od północy natomiast - wieżę, na której zawieszono dzwon. W końcu ubiegłego stulecia kościółek remontowano. Obecnie świątynia jest filią parafii w Otyniu.

Ruina kościoła w Podgórzycach

Ruina kościoła w Podgórzycach wzniesionego w XIII wieku z fundacji Henryka Brodatego i Jadwigi. Od czasu spalenia w okresie wojny 30-letniej pozostaje w ruinie, oczyszczonej i uporządkowanej w XIXw. W tym czasie wzniesiona została tez w południowo-zachodnim narożniku wnętrza ceglana przybudówka z drewnianą dzwonnicą w wyższej kondygnacji. Kościół zbudowany z kamienia polnego, salowy, z trójbocznym zamknięciem od wschodu. Od południa widoczne resztki kruchty.

Wieża ciśnień w Kożuchowie

Wieża ciśnień – powstała w 1908 roku w najwyższym punkcie miasta (111,80 m n.p.m.) przy ul. Szprotawskiej. Jest to budowla z cegły klinkierowej o wysokości 38,90 m, nawiązująca w swym stylu do średniowiecznego budownictwa obronnego. Zwężający się ku górze trzon, wzniesiony na planie koła, podtrzymuje zbiornik typu Intze. Wieża nadal jest użytkowana zgodnie z pierwotnym założeniem.

Kościół w Wichowie

Kościół pw. św. Marcina wzniesiono w Wichowie pod koniec XIII w. Przebudowy dokonano w połowie XVI w. powstała wtedy wieża i sklepienia. Zbudowany jest na planie prostokąta z wyodrębnionym prezbiterium. Jednonawowy, murowany z kamienia i cegły. Sklepienia w nawie i prezbiterium sieciowe, w zakrystii - kolebkowe. We wnętrzach ściany ozdobione średniowieczną polichromią z Pasją Chrystusa, Sądem Ostatecznym i Mater Misericordiae. Na uwagę zasługuje również późnogotycki tryptyk z około 1500 roku mistrza z Gościszowic i malowana manierystyczna ambona z XVII wieku.

Pałac w Jeleninie

Przypuszczalnie inicjatorką budowy pałacu w Jeleninie była Charlotta von Franckenberg władająca majątkiem w latach 1791-1805. Wówczas to powstała główna bryła rezydencji, założona na planie prostokąta. W latach 1869-1871, kiedy właścicielem został Johann Louis Bonte, dobudowano do elewacji południowej palmiarnię, zmieniono wystrój elewacji oraz wnętrz.

Willa w Cisowie

Na początku XX w. majątek kupił od Alfreda von Kalckreuth Paul Brose. On też wybudował stylową wille i założył niewielki park obok folwarku. Ostatnim właścicielem był Otto Rodolle, który kupił Cisów w latach trzydziestych XX w., a wyjechał stąd dopiero w 1946 r. W czasie działań wojennych w 1945 roku, artyleria radziecka z okolicznych wzgórz prowadziła ostrzał miasta Kożuchów.

Pałac w Henrykowie

Pierwsza wzmianka dotycząca dóbr rycerskich w Henrykowie wiąże się z rodziną von Nostitz i pochodzi z po­łowy XVI wieku. W XVII wieku osiedlili się tu von Schobergowie, a w 1701 roku właści­cielem został Johann von Knobelsdorff. Murowany i tynkowany pałac w Henrykowie zbudowany został na planie prostokąta, jako obiekt dwu­kondygnacyjny z częściowo użytkowym poddaszem, osadzony na wysokich piwnicach, zamknięty mansardowym dachem z naczółkami, krytym dachówką karpiówką.

Kościół w Witkowie

Wczesnogotycki kościół pochodzi z XIII w. Do początku lat 90 XX w. stał nieużytkowany od czasu zakończenia II wojny światowej. W tym czasie nabożeństwa odbywały się w dawnym zborze ewangelickim. Po pożarze tego drugiego staraniem parafii odremontowana została średniowieczna świątynia i przywrócono jej dawna funkcję.

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: