Dwór w Gorzupi Dolnej

Zwiedzony: 15 kwietnia 2018

Nowogród Bobrzański, PL
-4°C
Overcast clouds
Dwór w Gorzupi Dolnej
kwiecień 2018

Położenie:

Dwór w Gorzupi Dolnej – 

(niem. Nieder Gorpe), 

w parku, we wschodniej części wsi, 

w powiecie 

żagańskim, 

w województwie lubuskim, 

w Polsce.

Opis:

Najstarsza wzmianka o wsi Gorzupia pochodzi z 1246 r. Kolejna, z 1353 r., związana jest z ówczesnym księdzem, którego określono jako „Nicolaus plebanus de Gorup”. Dwór został zbudowany prawdopodobnie w latach 1530-1540 na podwalinach wcześniej­szego założenia obronnego. W dokumentach z 1540 roku jako jego właściciela wymieniono Melchiora (lub Siegmunda) von Berge. Obiekt został wzniesiony na planie dwóch przylegających do siebie prostokątów. Wymurowano go z kamienia i cegły na zaprawie wapiennej.

Do czasu przebudowy dwór w Gorzupii Dolnej posiadał dwie kondygnacje. Prawdopodobnie kryty był dwu­dzielnymi dachami dwuspadowymi, a elewacje wieńczyły szczyty. Po przebudowie w XVII wieku, część zachodnia obiektu uzyskała barokowy wystrój i została przykryta dachem trzyspadowym. Przebudowa nie objęła wschodniej partii dworu. Świadczą o tym zachowany w tej części obiektu pierwotny materiał budowlany i uskokowe ościeża. W XIX wieku założono tu park krajobrazowy, a od strony zachodniej i południowej zasypano fosę. Jeszcze podczas II wojny światowej obiekt był użytkowany. Po roku 1945 popadł w ruinę.

Zachodnia partia budynku dzieliła się na dwa trakty, a wschodnia na trzy. Wejście główne znajdowało się po stronie południowej. Pozostałe otwory wejściowe były zlokalizowane od zachodu, północy i wschodu. Frontowy trakt części zachodniej dzielił się na pomieszczenia. Podział tylnego, północnego traktu, ze względu na stan zachowania obiektu jest nieczytelny. Prostokątne otwory okienne dworu były obramowane gładką, wykonaną w tynku opaską. Od wewnątrz otwory umieszczono w uskokowych ościeżach. W elewacji zachodniej ocalał jednoosiowy fragment z otworem ujętym w relikt renesansowego portalu, wymontowanego prawdopodobnie w XIX wieku z fasady. W przyziemiu są widoczne fragmenty ceglanych sklepień. Piwnice znajdujące się pod wschodnią partią dworu są niedostępne.

Dwór w Gorzupii Dolnej do dziś pozostał ruiną. Ocalały jedynie mury obwodowe, częściowo – do wysokości dwu kondygnacji. Wnętrze obiektu z widocznymi w przyziemiu reliktami ścian międzytraktowych, przysypane gruzem, porastają drzewa i krzewy.

Galeria:

Inne zabytki w województwie lubuskim:

Kościół w Gościeszowicach

Kościół w Gościeszowicach, pw. św. Katarzyny, murowany z kamienia polnego, cegły i rudy darniowej, zbudowany został w II połowie XIII wieku. W następnych wie­kach był wielokrotnie remontowany i przekształcany. We wnętrzu gościszowskiego kościoła znajduje się gotycki ołtarz w formie pen­tap­ty­ku, z 1505 roku, zbudowany w warsztacie Mistrza z Gościeszowic.

Cerkiew w Lipinach

Jest to nowa cerkiew wybudowana w latach 1980–1982. W 1990 nad kruchtą dobudowano wieżę-dzwonnicę, którą zwieńczono kopułą. Wymieniono też wszystkie okna i drzwi oraz ułożono nową drewnianą podłogę. Części konstrukcyjne ikonostasu z XIX w. pochodzą z cerkwi garnizonowej w Żyrardowie.

Kościół w Chotkowie

Kościół filialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny pochodzi z II poł. XIII w. Wielokrotnie rozbudowywany: prezbiterium – XV w., wieża – XVI w. Prosta, jednonawowa budowla z kamienia i cegły, przekryta wewnątrz sklepieniem krzyżowo-żebrowym i sieciowym, a zewnątrz dachem dwuspadowym. Surowa architektura przełamana portalem z XIII w. w ścianie południowej i wieżą przekrytą dachem czterospadowym. We wnętrzu wyróżnia się ołtarz wykonany w XVI w. przez mistrza z Gościszowic, kamienna chrzcielnica z końca XVI w., obraz "Uwolnienie św. Piotra" z przełomu XVI i XVII w., a także płyty nagrobne z okresu gotyku i renesansu.

Krzyż kamienny w Miłakowie

Krzyż kamienny typu łacińskiego, o wymiarach 75x44x23 cm. Wykonany jest ze zlepieńca. Nie jest znana data ani powód powstania tego krzyża. Możliwe, że pochodzi on z późnego średniowiecza. Jest to jednak hipoteza nie poparta żadnymi dowodami. Datowanie utrudnia również bardzo prosta forma krzyża, nieposiadającego cech stylowych, pozwalających na przybliżone datowanie metodą analizy porównawczej.

Dwór w Jabłonowie

Pierwsza wzmianka na temat wsi pochodzi z połowy XIII wieku. Stała się wówczas dona­cją dla zakonu augustianów uczynioną przez książąt żagańskich i pozostawała w ich rękach do czasu sekularyzacji. Pod koniec XVII wieku zbudowano barokową rezydencję dla opa­ta żagańskiego.

Pałac w Chichach

Pałac w Chichach zbudowano w 1718 roku w bezpośrednim sąsiedztwie potoku Iławka, najprawdopodobniej w miejscu starszej rycerskiej siedziby mieszkalnej. Już w 1539 roku jest mowa o Franciszku von Nechern, do którego należała część tej miejscowości. Zarówno lokalizacja jak i obecnie fragmentaryczne otoczenie fosą przemawiają za niegdysiejszym warownym przeznaczeniem tego miejsca.

Bazylika mniejsza w Rokitnie

Pierwszy drewniany kościółek powstał w 1333 r., założony przez biskupa poznańskiego Jana Doliwę. W roku 1661 stał się własnością cystersów z Bledzewa. Słynący z cudów obraz Matki Boskiej przeniesiono z opactwa bledzewskiego w 1669 r. Pierwszą budowę nowego kościoła rozpoczęto z początkiem XVIII w., nie została jednak dokończona. W 1746 r. budowlę rozebrano i zaczęto wznosić obecną świątynię. Ukończono ją w 1756 r. Powstała budowla na planie prostokąta, trójnawowa, z prezbiterium od północy.

Dwór w Studzieńcu

Pierwszą murowaną siedzibę wzniosła w Studzieńcu rodzina von Dyherrn około połowy XVI w. Był to dwór obronny otoczony fosą. Od 1691 roku majątek przeszedł w posiadanie rodu von Knobelsdorff. Carl Sigmund von Knobelsdorff dokonał przebudowy starej siedziby na bardziej reprezentatywną w latach 80 XVIII wieku. Założono też park a fosę poszerzono zakładając niewielki staw. W 1812 r. majątek kupił J. Jeuthe, od 1845 r. należał do Wilhelma Köpstei. W 1855 przeszedł w posiadanie Friedricha von Heuser. Dokonał on kolejnej przebudowy, poszerzył też park i rozbudował folwark.

Zamek we Wschowie

Zamek został zbudowany za panowania Kazimierza Wielkiego, w miejscu wcześniejszego grodu. Wzmianka źródłowa z 1337 r. określa Wschowę jako "castris ac fortalitis", co wskazuje na to, że istniał tu wówczas zamek murowany. Zamek stanął na wschód od miasta, na wzniesieniu terenowym. Miał kształt regularnego czworoboku. W jego północno-wschodnim rogu wznosiła się ośmioboczna wieża, co, zważywszy, że zamek wyraźnie górował nad miastem, uczyniło z niej doskonały punkt obserwacyjny dla całego kompleksu.

Dwór w Solnikach

Dwór obronny z XVI w. zbudowany przez rodzinę von Braun. Przebudowany w końcu XVIII w. Otrzymał wówczas skromne klasycystyczne dekoracje elewacji. Na początku XIX wieku przeszedł w posiadanie rodu von Dobschütz poprzez małżeństwo Henrietty von Braun z generałem kawalerii Wilhelmem von Dobschütz. Pozostał w ich posiadaniu do 1836 r. kiedy to po śmierci generała został sprzedany doktorowi Gleim. Owdowiała Henrietta zmarła dopiero w 1854 r. Ich tablice nagrobne zachowały się w Solnikach. Rodzina Gleim posiadała dwór do końca II wojny światowej.

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: