Zamek Świny

Zwiedzony: 12 sierpnia 1999

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 345 z dnia 13.11.1956

,
0°C
zamek swiny
sierpień 1999

Położenie:

Zamek Świny – 

(niem. Schweinhausburg), 

w środkowej części wsi, 

w powiecie 

jaworskim, 

w województwie dolnośląskim, 

w Polsce.

Opis:

Pierwotnie gród, następnie zamek obronny, a od początków XVII w. zamek mieszkalny na Śląsku we wsi Świny koło Bolkowa, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.

Wzgórze zamkowe zbudowane jest z porfiru kwarcowego i tufu porfirowego, zamek został zbudowany z brunatno-czerwonego zlepieńca.
Wymieniono go raz pierwszy w kronice Kosmasa w 1108 r. pod nazwą Zvini in Polonia. Potem w dokumencie papieża Hadriana IV wzmiankowany jako gród kasztelański Zpini. Jest najstarszym prywatnym zamkiem na terenie obecnej Polski.

Według istniejących dokumentów, w XIII w. właścicielami byli w 1230 r. Tader, w 1242 r. Jaksa, a w 1248 r. Piotr ze Świn. W latach 70. XIII w. decyzją Bolka I Srogiego Zamek Świny utracił status kasztelanii na rzecz nowocześniejszego Bolkowa i został przekazany rycerskiemu rodowi Świnków (niem. von Schweinichen), który zasiedlał go aż do XVIII w. W 1323 r. właścicielem zamku był Henricus de Swyn. Na miejsce drewnianych umocnień w XIV w. u Świnkowie wystawili z łamanego kamienia wieżę mieszkalno-obronną o bardzo masywnych 2,5-metrowych murach wraz z murem obwodowym. Wieża o wymiarach 12×18 metrów była podpiwniczona i przykryta dwuspadowym dachem. Do dziś zachował się w jej ścianie gotycki portal wejściowy.
W połowie XV w. Gunzel von Schweinichen dobudował do wieży dwuszczytowy budynek mieszkalny i nowe fortyfikacje obwodowe. Ostatnią i najdalej idącą przebudowę zamku przeprowadził w latach 1614-1660 Johann Sigismund von Schweinichen, który zmienił rodową siedzibę w renesansową rezydencję. Dzięki kontaktom z mistykami, alchemikami i różokrzyżowcami Johann Sigismund założył koło teozoficzne oraz utworzył w Świnach bibliotekę mistyczno-teozoficzną. W 1624 r. na zamku przebywał mistyk Jakub Boehme, który napisał tu Posłanie do spragnionej i głodnej duszy. Wokół niego zbierało się koło mistyków, m.in. Angelus Silesius i Abraham von Franckenberg.

Od północnego zachodu dobudowano prostokątny pałac. Kompleks otoczono obwarowaniami przystosowanymi do użycia broni palnej, na które składały się nowy mur obronny oraz basteje i mały bastion. Wjazd chronił most zwodzony. Ufortyfikowany został także teren podzamcza, na południowy wschód od zamku właściwego znajdują się resztki trójkątnego bastionu ziemnego.
Po wymarciu w 1702 r. na Jerzym Ernescie von Schweinichen młodszej, rezydującej na Świnach gałęzi rodu Świnków, w 1713 r. zamek przejął zięć zmarłego, Sebastian Henryk von Schweinitz. W 1762 r. Świny, które szczęśliwie nie ucierpiały ani w czasie wojen husyckich, ani wojny trzydziestoletniej, zostały złupione przez rosyjskie wojska podczas wojny siedmioletniej. W wyniku dewastacji von Schweinitzowie oddali zamek na licytację w 1769 r. sprzedając go pruskiemu ministrowi stanu Janowi Henrykowi hrabiemu von Churschwandt. Zamek pozostał jednak niezamieszkany i niszczał. Wdowa po ministrze przekazała Świny swej córce z drugiego małżeństwa, Teresie von Schlabrendorff, po której zamek odziedziczyli jej potomkowie, austriaccy hrabiowie Hoyos von Sprinzenstein, którzy pozostali jego właścicielami aż do 1941 r., kiedy zostali zmuszeni do sprzedania posiadłości państwu. Wehrmacht urządził w zamku magazyn części do samolotów.
Największych zniszczeń po dewastacji z 1762 r. dokonały na zamku huragany w 1840 r. (dach zerwany z wieży), 1848 r. (zawalenie szczytu wieży) i 1868 r. Wreszcie pożar w 1876 r. strawił całkowicie wnętrze zamku. Próby zabezpieczenia rozpadającej się budowli podjęto w 1931 r. W latach 1936-1937, pokryto wieżę dachem. Jednak dalsze prace rozpoczęto dopiero po 30 latach.

W 1959 r. podczas prowadzonych na terenie w pobliżu zamku prac archeologicznych ustalono, że oprócz grodu do połowy XIII w. znajdowała się tutaj osada wczesnośredniowieczna.
Od 1991 r. zamek jest ponownie własnością prywatną. 5 lipca 2008 uroczyście świętowano 900-lecie istnienia zamku i wsi Świny z udziałem ludności oraz władz gminy i miasta Bolków. Wystawiono pamiątkowy pomnik nieopodal ruin zamku. Na jesieni 2008 zamek, po 17 latach w posiadaniu rodziny zanotowanej na Dolnym Śląsku już w 1421 roku (Johann F., pisarz miejski w Głogowie) przeszedł w nowe ręce.

Zamek Świny jest jednym z najstarszych na Szlaku Zamków Piastowskich. Według legendy miałby być połączony podziemnym przejściem ze znajdującym się kilka kilometrów dalej zamkiem w Bolkowie.

na podstawie

Wikipedii

Opis powstał na podstawie:

Zamek Świny
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie dolnośląskim:

Zamek Podskale

Zamek znajduje się na szczycie wzniesienia (422 m n.p.m., na skale wznoszącej się 25 m powyżej poziomu terenu. Istnieje kilka hipotez dotyczących jego powstania. Wspomina się o rodzinie Talkenbergów, jako budowniczych zamku, rycerzach raubritterach, a także wymienia się Henryka Brodatego, który jakoby miał postawić zamek w celu wzmocnienia południowych rubieży swego księstwa. Przed 1368 rokiem zamek przeszedł w posiadanie rodziny Dalach-Talkenberg

Kościół w Jakubowie

Według niepotwierdzonych do końca przekazów na tych terenach istniała już drewniana świątynia za panowania Mieszka I w roku 991. Fakt istnienia kościoła jest mało prawdopodobny ponieważ opiera się wyłącznie na tradycyjnych dawnych przekazach, ale świadczy o istnieniu wspólnoty chrześcijańskiej na tych obszarach. Nieopodal wsi Jakubowo znajduje się znane już od XII wieku cudowne źródełko miejsce do, którego udają się pątnicy. Nosi ono nazwę św. Jakuba od, którego imienia pochodzi (przyjęła się) nazwa miejscowości.

Pałac w Dankowicach

Pałac w Dankowicach powstał pod koniec XVII w. prawdopodobnie z inicjatywy ówczesnych właścicieli rodziny von Kottwitz. Posiadłość należała do nich do 1791 r. Wówczas to w dokumentach wymieniana jest rodzina von Bessewitzów. Następnie w 1802 roku przechodzi w posiadanie Maggerów (wymieniano ich w księgach adresowych z 1930 r.) Ostatnimi właścicielami do 1945 r. była rodzina von Pol.

Ruina kościoła w Rapocinie

Kościół pw. św. Wawrzyńca to późnogotycka świątynia z 1297 roku. Razem z wioską do 1810 roku należał do klasztoru klarysek z Głogowa. W XIV i XV wieku oraz w latach 1712, 1791 i 1849 dokonywano jego przebudowy. Ten jednonawowy kościół z kwadratowym prezbiterium otoczony jest murem obwodowym z XVI wieku. Spalony został w czasie działań w wojennych w 1945 roku. Odbudowany w latach 1967-1968, służył do 1988 roku, kiedy to odprawiono ostatnią noworoczną mszę. Obok znajduje się kaplica Góry Oliwnej z XVIII wieku z zachowanymi na stropie polichromiami.

Kościół św. Barbary w Gaworzycach

Świątynia gotycka wybudowana w XIV wieku, remontowana w XIX wieku. Budowla jest orientowana, murowana, wzniesiona z kamienia i cegły, posiada jedną nawę oraz wieżę od strony zachodniej dobudowaną na początku XVI wieku, na narożnikach jest diagonalnie oskarpowana.

Mauzoleum w Biechowie

W sąsiedztwie nieistniejących już zabudowań, do których prowadzi jeszcze zachowany most usytuowane jest mauzoleum grobowe rodziny Hoffmeister. August Hoffmeister to właściciel przedwojennej fabryki pieców, płytek wykładzinowych, ściennych i podłogowych oraz materiałów budowlanych. Wykonywał także roboty żelbetowe, terrazzo, wyroby cementowe i podłogi celubitowe. Posiadał zakład przy obecnej ulicy Elektrycznej w Głogowie.

Zamek w Górze

Historia niewiele mówi o średniowiecznym zamku w Górze. Nie jest znany ani jej założyciel, ani późniejsi właściciele. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 1155 r. z bulli papieża Hadriana IV. Lokacji miasta dokonał książę Henryk III Głogowski około 1288 r. Od 1319 r. Góra należała do Piastów Śląskich z linii ścinawskiej. Od końca XIV w. stała się własnością Piastów cieszyńskich, którym to właśnie przypisuje się budowę murowanej siedziby. Zamek włączony był w obwód obwarowań miejskich, zbudowany był na planie czworoboku z kolistymi basztami umieszczonymi w narożnikach. W 1491 r. właścicielem Góry był Jan Olbracht, późniejszy król Polski. W XIX w. zbrojownię przebudowano na więzienie i pod tą nazwą jest znana do dziś dnia.

Sanktuarium w Grodowcu

Pielgrzymki do słynącego z cudów obrazu Matki Boskiej z Dzieciątkiem przybywały już w czasach średniowiecznych. W 1591 roku od uderzenia pioruna spłonął drewniany kościół, z którego ocalał tylko cudowny obraz. Wzmogło to pielgrzymki do sanktuarium. W 1602 roku przeniesiono obraz do nowo wybudowanego kościoła, z którego zginął w czasie Wojny Trzydziestoletniej w latach 1618-1648. Kościół w tym czasie służył jako stajnia dla koni. Cudowny obraz zastąpiła cudowna figurka, którą możemy oglądać obecnie nad tabernakulum w ołtarzu głównym. Rzeźba jest z ok. 1590 r. i ma cechy gotyckie.

Zamek w Jędrzychowie

Zamek w Jędrzychowie powstał z inicjatywy księcia Henryka I około 1319 roku. Przejęty następnie przez księcia Jana głogowskiego. W czasie wojny trzydziestoletniej został dwukrotnie zniszczony. Po roku 1756 został odbudowany jako zbór ewangelicki. W 1884 r. dobudowano wolno stojącą wieżę. W roku 1903 został odrestaurowany. Zniszczony pod koniec II wojny światowej i do dziś pozostaje w ruinie. Obiekt założony na planie czworoboku, posiada trzy kondygnacje i nakryty jest czterospadowym dachem. Całość otacza kamienny mur z dzwonnicą i pozostałości fosy. W kryptach pochowana została miejscowa szlachta.

Kościół pw. św. Józefa w Krzeszowie

Kościół pomocniczy pw. św. Józefa Oblubieńca, kościół bracki, obecnie pomocniczy, powstał w latach 1690 - 1696. Jest to budowla jednonawowa, z rzędami płytkich kaplic przylegających do nawy od strony wschodniej i zachodniej i z emporami ponad nimi, głęboki chór zakonny zakończony absydą od północy, fasada ze spływami walutowymi w szczycie i kamiennymi rzeźbami w niszach. Wnętrze kościoła nakryte sklepieniem kolebkowym z lunetami i w całości pokryte, wraz z chórem i kaplicami bocznymi freskową dekoracją malarską autorstwa M. Willmanna. We wnętrzu wyposażenie z czasów budowy.

Komentarze:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: