Pałac w Starogardzie

Zwiedzone: 13 sierpnia 2007

Obiekt zabytkowy

nr rej.: 102 z 15.05.1956

Pałac w Starogardzie
sierpień 2007

Położenie:

Pałac w Starogardzie – 
(niem. Stargordt), 

w centralnej części wsi

, w powiecie 
łobeskim, 
w województwie zachodniopomorskim, 
w Polsce.

Opis:

Pałac rodu von Borck pozostaje w ruinie od końca działań wojennych. Umiejscowiony jest w centralnej części wsi, po północnej stronie drogi. Czytelny jest układ głównego korpusu (dwie kondygnacje, otynkowany, dach mansardowy) i zachowany główny ryzalit z tarczą herbową rodu von Borck i datą 1840 (data uzyskania tytułu graf (hrabia) Grafendiplome). Według miejscowych władz samorządowych w dalszym ciągu, mimo ogromnych zniszczeń, możliwa jest odbudowa pałacu (np. na muzeum ziemi łobeskiej).

Rozbudowa istniejącego od pokoleń obronnego dworu w Starogardzie ma miejsce w latach 1717-21, kiedy to marszałek polny na dworze pruskim Fryderyka Wilhelma I i wielkorządca miasta Szczecina Adrian Bernarda von Bork wznosi wspaniały barokowy pałac w stylu holenderskim, a jego syn Heinrich Adrian w roku 1743 dobudowuje nowe skrzydło nakryte mansardowym dachem co umożliwiło powstanie reprezentacyjnego dziedzińca. Obok pałacu założono ogród, który w późniejszym okresie przekształcono w park krajobrazowy.

Początkowo dojazd do pałacu prowadził przez folwark i otoczony był z trzech stron zabudowaniami folwarcznymi (stajnie, stodoły (jedna była kolista) i warsztaty), dalej w formie skrzydeł dostawiono budynki gospodarcze i mieszkalne dla służby lecz nowy właściciel (Philipp von Borck) uznał takie rozwiązanie za zbyt wiejskie i usunął bliskie pałacu budynki gospodarcze i założył przed budynkiem gazon, (na którym stała armata) aby zwiększyć reprezentacyjność dworu. Budynek główny (bez skrzydeł) miał wymiary 33×14 metrów, a na parterze budynku znajdowało się 11 pomieszczeń, gdzie największe z nich to hol i sala ogrodowa. Do budynku głównego dobudowano dwukondygnacyjne skrzydła pałacu do których później dostawiono poprzeczne przybudówki, gdzie akcent stanowiły kwadratowe budynki wieżowe.

W holu pałacu stały dwie okazałe barokowe szafy gdańskie. Sufity i ściany pokoi pałacowych zdobione były sztukaterią, oraz chińskimi, brukselskimi lub berlińskimi tapetami w stylu haute lisse. W komnatach wisiało 8 barwnych flamandzkich gobelinów (wymiary 8×4 i 4x 1,4 metra) i wiele obrazów w tym obrazy wykonane przez Antoine Pesne – francuskiego malarza i rysownik okresu rokoka, nadwornego malarza królów pruskich. Według Wulf-Dietrich von Borcke obrazów tego malarza było w pałacu 4, ale inne źródła podają ich więcej. Na ścianach klatki schodowej i górnego korytarz wiszą obrazy pochodzące z pałacu książęcego w Wołogoszczy. Wewnątrz pokoi stały przeważnie białe meble w stylu empire. Na sufitach wisiały wielkie kryształowe lub metalowe żyrandole. W pałacu znajdował się cenny zbiór historycznych i przyrodniczych książek, oraz zbiory przyrządów fizycznych i meteorologicznych.

Po wkroczeniu Armii Czerwonej w pałacu żołnierze radzieccy gwałcą i mordują kilka kobiet. W odwecie mieszkańcy (prawdopodobnie Niemcy, oraz Polacy z robót przymusowych) nocą obezwładniają pijanych i palą żywcem pojmanych żołnierzy, a zamordowane kobiety potajemnie chowają w zbiorowej mogile na miejscowym cmentarzu. Rosjanie nie mogąc odnaleźć sprawców palą pałac i zabudowania.

na podstawie

Wikipedii

Opis powstał na podstawie:

Starogard
Zobacz

Wiadomości:

Galeria:

Inne zabytki w województwie zachodniopomorskim:

Komentarze:

2 odpowiedzi

  1. w oficynie – prawie naprzeciwko pałacu w pomieszczeniach dawnych pracowników folwarcznych po wojnie zamieszkało kilkanaście polskich rodzin. m. in. mój kochany wujek Zygmunt Winowski z ciocią Marią i dziećmi – Renatą, Zbyszkiem i Krysią. Pamiętam moje młode lata, kiedy przyjeżdżaliśmy z mamą w lecie jeszcze w latach 60-tych, żeby poznać tą część rodziny mojej mamy. Wuj był zawsze pogodny i stanowczy – dbał o rodzinę i o gości… a potrafił być wyjątkowo ciepły i gościnny. Pamiętam do dziś nasze dziecięce wyprawy do ruin pałacu położonego naprzeciwko prawie domu w którym mieszkał wuj. Pozostał z dawnej siedziby ziemiańskiej tylko zniszczony mocno fronton i wnętrza, w których leżał gruz po wojennych zniszczeniach, a w środku pałacu między gruzami wzrastały dzikie samosiejki brzóz i innych drzewek. Było trochę strasznie – i bardzo smutno… że tak piękna kiedyś siedziba niszczeje i nikt nie chce jej restaurować. Ot, świadectwo podejścia władz ówczesnej Polski do reliktów Ziem odzyskanych i do pozostałości po “obcych klasowo posiadaczach ziemskich”. Dziś sytuacja się zmieniła, ale nie wiem czy ktoś choćby zebrał się do tego, aby uporządkować ruinę – świadectwo dawnej świetności tych terenów. bo szkoda, aby to pozostawić czasowi.. na jego pastwę..

    1. Dzień dobry

      Panie Sławomirze
      Zacznę od tego, że od 2015 r. jesteśmy z mężem właścicielami oficyny, o której Pan pisze. Wcześniej faktycznie zamieszkiwał tam Pan Zygmunt wraz z rodziną, następnie Dyrektor Szkoły, a obecnie moja rodzina. Znałam nieżyjących już Państwa Winowskich, znam Panią Krysię, o której Pan wspomina.
      Stan ruin pałacu pozostawiał wiele do życzenia. Teren był zapuszczony, zaniedbany. Jednak w 2018 r. Gmina Resko, inspirowana decyzją wydaną w 2014 r. przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, podjęła prace polegające na trwałym zabezpieczeniu ruin pałacu. Projekt realizowany był pod hasłem “Trwałe zabezpieczenie ruin pałacu w Starogardzie, gm. Resko”, a środki na jego realizację pochodziły z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego. Dofinansowanie wyniosło, aż 85 procent poniesionych kosztów.
      Miło jest patrzeć, gdy wjeżdżając w bramę mojej posesji, widzę samochody z obcymi tablicami rejestracyjnymi, które zatrzymują się na zagospodarowanym terenie ruin i wykonują zdjęcia.
      Materiały z obecnym wyglądem terenu można znaleźć m. in. na stronie:
      https://es-es.facebook.com/GazetaLobeska/videos/vb.1439360949710155/3263304897050261/?type=2&theater,
      http://www.resko24.pl/aktualnosci/2440-rekompozycja-wzgorza-borkow-i-zabezpieczenie-ruin-palacu-w-starogardzie-zbliza-sie-ku-koncowi-zdjecia.html
      Mam nadzieję, że uda się Panu zajrzeć do tych materiałów i wrócić wspomnieniami do naszych pięknych okolic.

      Pozdrawiam
      Anna Kaczor

Dodaj komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: