Mury obronne w Stargardzie

Zwiedzone: 25 kwietnia 2021

Obiekt zabytkowy

nr rej.: A-1594 z 6.04.1957

Mury obronne w Stargardzie
kwiecień 2021

Położenie:

Mury obronne w Stargardzie – 
(niem. Stargard in Pommern), 

otaczające Stare Miasto

, w powiecie 
stargardzkim, 
w województwie zachodniopomorskim, 
w Polsce.

Opis:

Mury obronne w Stargardzie – zespół fortyfikacji otaczających najstarsze części Stargardu. Ich budowę rozpoczęto po otrzymaniu praw miejskich (1243), zachowana do dziś długość obwarowań wynosi ponad kilometr. Należą do najpotężniejszych i najciekawszych zespołów obwarowań w Polsce[1]. Rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 17 września 2010 mury wraz z kościołem pw. NMP zostały uznane za pomnik historii.

Z badań archeologicznych wynika, że gród w Stargardzie istniał z pewnością już w X wieku w rejonie dzisiejszej baszty Białogłówki. Zarówno gród jak i podgrodzie, były otoczone wałami ziemno–drewnianymi. Od strony północno–wschodniej oprócz wałów dostępu do grodu dodatkowo broniła rzeka Ina.

W drugiej połowie XIII wieku na mocy lokacji zarówno magdeburskiej (1243) jak i lubeckiej (1292) obwałowania ziemno–drewniane zastąpiono kamienno–ceglanymi. Mury otaczały teren obecnego Starego Miasta. Ten etap budowy murów zakończono w 1298 roku. Najlepiej zachowanymi fragmentami murów z tego okresu znajdują się w okolicy bramy Pyrzyckiej. Zbudowane są one z kamieni polnych układanych warstwami i zwieńczonych cegłą. Ich wysokość sięga do 6 m.

Od początku XV wieku do połowy XVI ze względu na zagrożenie ze strony Brandenburgii oraz wprowadzenia broni palnej stare mury wymagały modernizacji. Mury podwyższono nadbudowaniem z cegły, a niektóre odcinki całkowicie przebudowano. Łączna długość wynosiła 2260 m.

W ciągu obwarowań wzniesiono 45 czatowni (trzypoziomowe dobudówki, wystające za ciąg murów), których parter stanowił arsenał, I piętro miejsce dla załogi, II piętro przeznaczone było do obserwacji i obstrzału.

W tym samym czasie prowadzono dalszą rozbudowę bram. Dobudowano do nich przedbramia (w których skąd wchodziły: gardziel, grama środkowa i barbakan). Na zewnątrz muru dostęp do miasta uniemożliwiały głębokie fosy, wały palisadowe oraz Ina. W XVI wieku Stargard należał do najlepiej obwarowanych grodów w księstwie pomorskim.

W XIX wieku mury straciły charakter obronny to też rozebrano ponad 50% obwałowań (pozostawiono kilka odcinków o łącznej długości 1040 m). Wały obniżono, zasypano fosy i utworzono na nich parki.

Baszty

W konturze murów wzniesiono 9 baszt, służących do obrony i obserwacji przedpola, wysokość ich osiągała ponad 30 m.:

  • Morze Czerwone
  • Tkaczy
  • Jeńców
  • Białogłówka
  • Rzeźnicka
  • Przy Arsenale
  • Kowalska

Bramy

Oprócz baszt wjazdu do miasta strzegły bramy:

  • Brama Świętojańska
  • Brama Pyrzycka
  • Brama Wałowa
  • Brama Młyńska, która odgrywała rolę przejścia wodnego

Furty

Dla swobodniejszego wychodzenia poza mury służyły furty:

  • Zielona
  • Rzeźnicka
  • Augustiańska
  • przy Arsenale

na podstawie

Wikipedii

Opis powstał na podstawie:

Mury obronne w Stargardzie
Zobacz

Galeria:

Inne zabytki w województwie zachodniopomorskim:

Komentarze:

Dodaj komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

ZACZEKAJ !

Jest jeszcze tyle do zobaczenia: